Acht vertegenwoordigers van Ambassades, de EU, UNHCR, IOM luisteren naar de ervaringen van 23 kleine grassroots NGO’s uit heel Griekenland, die zich inzetten voor vluchtelingen in Griekenland. Een unieke bijeenkomst want kleine NGO’s hebben niet veel toegang tot ambassades en andersom spreken vertegenwoordigers nooit zoveel NGO’s die met hun voeten in de modder staan tegelijk. “ Wij nemen de risico’s om de enorme gaten die Griekenland en de EU laten vallen op te vullen” zegt één van de NGO’s. En die risico’s zijn de afgelopen jaren steeds groter geworden. De roep én de wetgeving om criminalisering neemt toe.
Een wrang voorbeeld daarvan zijn de “boot rechtszaken”Als een boot aankomt gaat de politie op zoek naar de bestuurder. Die wordt gearresteerd en beschuldigd van mensensmokkel. Maar mensensmokkelaars zitten niet op de bootjes! Na arrestatie wacht een ultrakorte rechtszaak. Duizenden mensen zitten onterecht vast in Griekse gevangenissen.
We zijn te gast op de residentie van de Nederlandse Ambassadeur in Griekenland. Heel bijzonder dat we daar elkaar kunnen ontmoeten en er ook vertegenwoordigers van andere ambassades zijn uitgenodigd. En het is zo’n dag waarin iets gebeurt dat je niet kan plannen of regelen, maar wat het wel heel erg bijzonder maakt.
Deze NGO’s, hebben naast gevaar van criminalisering te maken met teruglopende inkomsten, opeens toegang verliezen tot het kamp waar ze werken, en worstelen met wat ze nog kunnen doen of zeggen zonder mensen of de organisatie in gevaar te brengen.
Naarmate de dag vordert, verandert de sfeer. De initiële spanning verdwijnt, open en eerlijk wordt gedeeld en gewerkt aan het rapport dat we maken voor ambassades en anderen over de effecten van die wetgeving. De verhalen grijpen op elkaar in, komt er een beeld naar voren dat hartverscheurend is, wat boos maakt en verdrietig. Maar ook inspirerend, deze mensen doen het. Die doen wat er echt toe doet. Ondanks angst ondanks gevaren.
Twee werelden ontmoeten elkaar. Twee werelden die zich moeten verhouden tot een discours waarin gesproken wordt over mensenrechten, maar het vasthouden daaraan vaak een illusie blijkt. Twee werelden die elkaar niet kenden maar waar toch iets van bondgenootschap ontstaat. Volgend jaar op de Franse Ambassade grap ik tegen een Franse diplomaat, “Dat lijkt me goed plan” zegt hij.
“Ik was heel sceptisch over deze dag zegt één van de deelnemers, maar dat bleek zo onterecht” “Ik hoop dat jullie beseffen wat een enorme impact jullie met deze dag gecreëerd hebben, schrijft een ander.
Het is onmogelijk om de rijkheid van deze dag samen te vatten, merk ik. Dat gebeurt verder in het rapport wat we deze week afronden.
Met grote dank aan de Nederlandse ambassadeur in Athene en aan Cees Van Beek, eerste secretaris. Een dag waarin mensen elkaar ontmoeten, strategieën en ervaringen delen, maar vooral zich gezien weten, is van onschatbare waarde om het vol te houden.