Nederlandse fondsen werken samen vóór menselijke waardigheid aan de Europese buitengrenzen
Het zijn barre tijden. Mensenrechten, democratie en humaniteit – waarden waarvan lang werd aangenomen dat zij stevig verankerd waren in Europa – staan onder druk. Aan de buitengrenzen van Europa worden de gevolgen van een steeds verder verhard politiek klimaat pijnlijk zichtbaar. Meldingen van excessief geweld, illegale pushbacks en langdurige detentie zonder adequate rechtsbescherming blijven aanhouden.
Op de eilanden in Griekenland verblijven mensen op de vlucht nog altijd in overvolle opvangstructuren, vaak met gebrekkige toegang tot medische zorg, juridische bijstand en bescherming. Langs de noordkust van Frankrijk, onder meer in en rond Calais, slapen mensen op straat of in geïmproviseerde kampen die regelmatig worden ontruimd. Aan de zeegrenzen blijft de situatie schrijnend: volgens het IOM Missing Migrants Project van de International Organization for Migration zijn in 2025 meer dan 2107 mensen verdronken of vermist geraakt in de Middellandse Zee tijdens hun poging Europa te bereiken. Ook op de route van het Europese vasteland naar het Verenigd Koninkrijk, onder meer via het Kanaal, zijn in 2025 minstens 19 mensen als dood of vermist geregistreerd. Deze cijfers zijn minimale schattingen, gebaseerd op gedocumenteerde incidenten, en het werkelijke aantal slachtoffers ligt vermoedelijk hoger. Zij onderstrepen hoe gevaarlijk de oversteek over zee nog altijd is voor mensen die veiligheid zoeken. Tegelijkertijd is het Europese asiel- en migratiebeleid verder aangescherpt. Met de invoering van het nieuwe EU Migratiepact (Pact on Migration and Asylum) ligt de nadruk sterker op screening en grensprocedures aan de buitengrenzen, versnelde asielafhandeling en de mogelijkheid tot detentie in grensfaciliteiten. Het nieuwe pact claimt meer solidariteit en een efficiënter systeem te creëren, echter veel maatschappelijke en mensenrechtenorganisaties vrezen dat het in de praktijk zal leiden tot langdurige grensdetentie, beperkte toegang tot rechtsbijstand en een verhoogd risico op mensenrechtenschendingen. Hierdoor komen mensen vaker vast te zitten in grensgebieden, met beperkte toegang tot daadwerkelijke bescherming.
De mensenrechtenorganisaties die zich met hart en ziel inzetten voor vluchtelingen – met directe noodhulp, medische en psychosociale ondersteuning en juridische bijstand – hebben steeds meer moeite om hun werk voort te zetten. Zij zijn vaak klein, lokaal geworteld en draaien grotendeels op zeer gemotiveerde vrijwilligers. Ondanks administratieve obstakels, negatieve beeldvorming en soms zelfs strafrechtelijke druk, blijven zij zich inzetten om de humaniteit van mensen op de vlucht te beschermen.
Haella ondersteunt momenteel 41 – voornamelijk kleinschalige, community-based – organisaties in verschillende landen aan de grenzen van Europa, met name in Griekenland en Frankrijk. Deze organisaties bieden hulp aan duizenden vluchtelingen, asielzoekers en migranten die na gevaarlijke tochten over land en zee in Europa zijn aangekomen of daar vastzitten. Zij verschaffen toegang tot rechtsbijstand, noodhulp, medische en psychosociale zorg en tijdelijke opvang. Daarnaast zetten zij zich in voor lobby en advocacy en documenteren zij mensenrechtenschendingen – onder meer door grensautoriteiten, kustwachten en het Europese grensagentschap Frontex – om effectieve asielprocedures, veilige vluchtroutes en adequate opvang te bevorderen.
Door het huidige politieke klimaat, dat in veel Europese landen wordt gekenmerkt door verharding en verregaande beperking van asielmogelijkheden, wordt de positie van zowel mensen op de vlucht als de organisaties die hen ondersteunen steeds kwetsbaarder. Universele mensenrechten worden in deze context regelmatig ter discussie gesteld of selectief toegepast.
Haella biedt daarom financiële, strategische en morele steun aan deze organisaties om (1) geweld en mensenrechtenschendingen tegen mensen op de vlucht tegen te gaan, (2) de criminalisering en strafrechtelijke vervolging van hulpverleners en NGO’s te bestrijden, en (3) de ruimte voor maatschappelijke organisaties om humanitaire hulp en rechtsbijstand te verlenen te beschermen en te versterken.
Randen van Europa fondsen
Vijftien fondsen (en dit aantal loopt op) heeft de handen in één geslagen om een samenwerking te vormen die financiële steun verleent aan deze organisaties en op termijn ook nieuwe organisaties. De samenwerking wordt getrokken door de Haella Stichting.
Criteria voor financiering: zie hieronder, en aanvullend (voor algemene Haella normen): klik op deze link
- Organisaties hebben een duidelijk activiteitenplan gericht op concrete hulp aan mensen die anders deze hulp niet zullen verkrijgen
- Organisaties hebben een jaaromzet van minder dan 5 ton
- Organisaties werken vooral met vrijwilligers
- Organisaties hebben een vorm van registratie (maar hoeft niet in Nederland te zijn)
- Organisaties kunnen aantonen dat ze samenwerken / zich hebben ingespannen om samen te werken met andere organisaties
- Organisaties zijn bereid om hun relevante data en informatie met de aangesloten fondsen te delen
- Organisaties kunnen maximaal 10.000 euro aanvragen per jaar (maar uitzonderingen zijn in dringende gevallen mogelijk)
- Organisaties leveren statuten, registratie, projectplan, begroting en dekkingsplan aan
- Organisaties hebben een duidelijk missie die gericht is het verlenen van hulp aan vluchtelingen die gestrand zijn aan de randen van Europa.
- Organisaties die zich (mede) richten op kinderen en jongeren geven dit duidelijk aan
- Organisaties die zich (mede) richten op moeders en kinderen geven dit duidelijk aan
- Naast organisaties die directe hulp geven is het ook mogelijk om lobby samenwerkingsverbanden te steunen die zich inzetten voor structurele veranderingen (fondsen kunnen aangeven dit uit te willen sluiten)
- Aanvragers zijn verplicht om na afloop van het project een korte evaluatie met foto’s aan te leveren. De vragen daarvoor staan in het aanvraagsysteem.
Er wordt op dit moment een aparte bankrekening geopend voor de fondsen van Europa. Sinds januari 2025 is er op de Haella website een donatie knop toegevoegd zodat particulieren een bijdrage kunnen leveren.
Aanvraagprocedure
Organisaties dienen hun aanvraag in via het Haella projectenaanvraag systeem.
De projectbehandeling wordt gedaan door Haella. Deelnemende fondsen krijgen een regelmatig overzicht van toegekende gelden.
Deelnemende fondsen
