Tag vluchtelingen

Duinkerke 9 juni 2026

Het regent hard als we aan komen rijden met Refugee Women Center. Vrouwen staan in een rij. Een paar twijfelen over schuilen. Maar veel plek om te schuilen is er niet. “Blijf in de rij staan, anders ben je je plek kwijt” roept iemand naar een paar anderen. Ze staan dicht op elkaar. Sommigen houden elkaar vast.

Het regent nog steeds als we de gazebo opzetten. En de rij wordt intussen langer. Een aantal vrouwen loopt uit de rij om te helpen, en gaat dan weer snel terug.

Naast deze plek is Project Play met kinderen aan het spelen onder een afdakje. Ze kleuren, puzzelen, spelen. Kleine kinderen. Die vannacht misschien wel of misschien niet in een tent slapen. Zij dartelen rond. Even iets luchtigs. Hun moeders staan in de rij voor een tent.

Maar verder is hier niets luchtigs aan. Helemaal niets. Echt niets.

Terwijl boze mensen in Nederland roepen dat dit criminelen zijn, maar zelf brand stichten en daarna naar huis gaan, staan hier mensen in de rij om vannacht niet in de buitenlucht te hoeven slapen. Spelen kinderen op een uitzichtloze plek. Even.

Deze mensen, die nog kunnen lachen, elkaar ook helpen, waar soms de boosheid de overhand krijgt en soms verbazingwekkend juist niet, staan in de rij voor een tentje. Een deken.

Stel je voor dat je in de rij staat. Het opzet op een plek waar niets is. En morgen trekt de politie het stuk.

Op deze plek breekt je hart in 1000 stukken. Omdat mensen worden gereduceerd tot niet-mensen. Omdat het een zinloos verlies van miljarden is om mensen steeds weer alles te ontnemen.  Een eindeloze cirkel die zegt : jij bent minder dan niets waard.

En nee, het schrikt niet af. De getallen worden niet minder, en zullen dat ook niet worden zolang oorlogen worden aangemoedigd, bombardementen worden gesteund. Zolang alle landen zeggen : wij moeten jullie niet.

Het enige wat in deze hel moed geeft zijn de mensen die elkaar helpen, dat zijn de organisaties maar ook de mensen zelf. Maar was me dat vroeger genoeg. Dat is niet meer zo.

We scheppen een wereld waar de ondergang van mensen doel is.

Deze wereld lijdt niet alleen onder een gebrek aan empathie, maar ook aan verbeeldingskracht. Verbeelding hoe deze menen vertrapt worden wanneer er cijfers om grip te krijgen worden gebezigd. Verbeelding om te zien hoe dit allemaal ook anders kan.

Een klein jongetje met een zelfgekleurd maskertje op wil me bang maken. We moeten allebei hard lachen. Vannacht slaapt hij in een tentje, of niet. Het waait te hard dus niemand vaart.

In vredesnaam, steun deze organisaties die uit alle macht proberen om te zorgen voor de laatste glimpen van menselijkheid. Als die er niet meer zijn, is de hel compleet. Dan is er geen drinkwater, geen tent, geen deken, geen hulp, geen kleren. En zolang Europa opschuift naar extreem rechts, is van de overheid geen heil te verwachten. Dan is het domweg aan mensen van goede wil en dus ook aan jou en mij.

https://lnkd.in/eH7rCyy7

Rob en collega’s

De afgelopen twee weken was ik in Griekenland. Op bezoek bij onze partnerorganisaties die de laatste glimpen van menselijkheid laten zien in een wereld die voor mensen op de vlucht dat niet meer is, niet meer menselijk.

Nu heb ik in mijn leven veel ellende gezien op deze wereld. Wat dit anders maakt is dat ik inwoner ben van een land die deze ellende ondersteunt. Die dat goed vindt.

Want nee, Rob, het gaat niet om een enkel geval waar het fout gaat. Systematisch worden mensenrechten geschonden. Een zin in een beleidsnota dat dat niet mag betekent niet dat het niet gebeurt. Want het gebeurt wel. En op grote schaal.

Ik zou je het liefst mee willen nemen op mijn volgende reis. Dan gaan we praten met de jongen die moest vluchten uit zijn land, een helse tocht met verschrikkelijke ervaringen maakte, de zee overstak. Bij aankomst wilde de Griekse kustwacht de boot terug de zee in duwen. (dat gebeurt op zeer grote schaal, het bewijs is er te over, kun je Griekenland daar eens op aanspreken?). De jongen hield een baby omhoog die ook op de boot was en zei : Niet doen!  Ze deden het niet maar arresteerden hem en riepen dat hij een smokkelaar was. Dat is hij niet. Duizenden mensen zitten in Griekenland gevangen op beschuldiging van mensensmokkel die dat helemaal niet zijn. (kun je de Griekse overheid daar ook op aanspreken).

Dan gaan we ook proberen te gaan praten met de mensen die eergisteren nacht in een van de kampen op de eilanden van hun bed werden gelicht door de politie en gearresteerd. Hun aanvraag was voor de tweede keer afgewezen. Ze kunnen nu twee jaar in de gevangenis worden gehouden. Terwijl hun termijn nog helemaal niet verstreken was.

En we gaan op bezoek bij de organisaties die zich inzetten voor mentale gezondheid. Want 50% van de mensen die daar komen hebben suicidale gedachten.  Vreselijke dingen meemaken en dan niet welkom zijn en in een vies kamp worden gestopt en dan wachten, er zit een grens aan wat mensen aankunnen.

Ik kan je vermoeien met een essay over de juridische, staatsrechtelijke en feitelijke dwalingen waarmee het debat over migratie wordt gevoerd. Over cijfers die niet kloppen, maar vooral over het liegen dat maar doorgaat en waarmee onmenselijke maatregelen worden gelegitimeerd.

Dat doe ik niet. Ik doe een beroep op jouw menselijkheid. Er gebeuren dingen aan de randen van Europa die het daglicht niet verdragen. Kinderen die aankomen op de kust van Griekeland en naakt in een rubberboot de zee worden opgezet. Gemaskerde mannen die boten terugduwen of laten zinken.  Straffeloos.

Zeggen dat mensenrechten moeten worden gerespecteerd maar niemand ter verantwoording roepen, het terzijde schuiven van kilometers bewijs, ik kan en wil dat niet begrijpen. Ooit waren we we een land waar mensenrechten hoog in het vaandel stond, waar we ons internationaal voor inzetten. Nu doen we mee aan de Europese wedstrijd wie het meest akelige asielbeleid kan maken.

Ga een keer met ons mee en luister.

Rob Jetten

Ik wil dit eigenlijk helemaal niet zeggen. Ik wil het niet denken en ik wil het niet voelen. Maar hoe vaker we hier of in Calais of Duinkerken komen hoe dieper het zwarte gat van de wanhoop van zovelen lijkt te worden.

We rijden langs het kamp op Chios. Foto’s maken mag niet. Het is een ouder kamp dat is omgebouwd tot een gesloten kamp. Ligt twee tot drie uur lopen van Chios stad. We mogen er niet in. Wie van de Ngo’s het probeert krijgt nul op rekest.

We praten met een van de weinige NGO’ hier. Ze doen aan voedsel distributie. Donaties en inkoop. Een van de vrijwilligers woont in het kamp. Zijn verhaal is verschrikkelijk maar schrijf ik hier niet op. Daarna hebben we het over de grote hoeveelheid mensen met psychische problemen. En het totale gebrek aan opvang daarvoor.

Stel je voor: je komt uit een oorlog. Je begint aan een vreselijke tocht, wordt onderweg mishandeld of verkracht of opgepakt, uiteindelijk waag je je leven op een boot en als je aankomt zit je eerst opgesloten in een kamp en daarna begint het wachten. Terwijl de beelden door je hoofd spoken en je s nachts huilend wakker wordt. Uitzichtloosheid en trauma is een dodelijke cocktail. De verhalen over zelfmoord volgen elkaar op.

Wanneer er in Nederland gepraat wordt over vluchtelingen die allemaal crimineel zijn, die je moet weren aan de grens, zonder enige compassie tekenen we in feite doodvonissen, niet alleen doordat we mensen laten verdrinken of dankzij schimmige deals met dictators overleveren aan geweld, maar ook door mensen letterlijk te laten stikken in hun wanhoop.

Nee niet iedereen, niet elke vluchteling, de kracht van mensen om te overleven blijkt ook eindeloos groot. Maar elk mens dat verdrinkt in uitzichtloosheid, wanhoop en nachtmerries, echt dat is er één teveel.

Ik heb het vaker gezegd, ik weet hoe dat voelt, maar er stond een rij mensen klaar om me te helpen. Ik weet niet, of eigenlijk wel wat er gebeurd was als dat niet zo was geweest.

Oneindig dapper zijn ze, de mensen die hier dag en nacht werken. En zolang er niets verandert aan de gure wind die door Europa waait, moeten deze dappere mensen echt veel meer ondersteuning krijgen, financieel en moreel.

Ruhi Loren Akhtar Refugee Biriyani & Bananas
Lianne Engelkes

Acht vertegenwoordigers van Ambassades, de EU, UNHCR, IOM luisteren naar de ervaringen van 23 kleine grassroots NGO’s uit heel Griekenland, die zich inzetten voor vluchtelingen in Griekenland.  Een unieke bijeenkomst want kleine NGO’s hebben niet veel toegang tot ambassades en andersom spreken vertegenwoordigers nooit zoveel NGO’s die met hun voeten in de modder staan tegelijk. “ Wij nemen de risico’s om de enorme gaten die Griekenland en de EU laten vallen op te vullen” zegt één van de NGO’s. En die risico’s zijn de afgelopen jaren steeds groter geworden. De roep én de wetgeving om criminalisering neemt toe.

Een wrang voorbeeld daarvan zijn de “boot rechtszaken”Als een boot aankomt gaat de politie op zoek naar de bestuurder. Die wordt gearresteerd en beschuldigd van mensensmokkel. Maar mensensmokkelaars zitten niet op de bootjes!  Na arrestatie wacht een ultrakorte rechtszaak. Duizenden mensen zitten onterecht vast in Griekse gevangenissen.

We zijn te gast op de residentie van de Nederlandse Ambassadeur in Griekenland. Heel bijzonder dat we daar elkaar kunnen ontmoeten en er ook vertegenwoordigers van andere ambassades zijn uitgenodigd. En het is zo’n dag waarin iets gebeurt dat je niet kan plannen of regelen, maar wat het wel heel erg bijzonder maakt.

Deze NGO’s, hebben naast gevaar van criminalisering te maken met teruglopende inkomsten, opeens toegang verliezen tot het kamp waar ze werken, en worstelen met wat ze nog kunnen doen of zeggen zonder mensen of de organisatie in gevaar te brengen.

Naarmate de dag vordert, verandert de sfeer. De initiële spanning verdwijnt, open en eerlijk wordt gedeeld en gewerkt aan het rapport dat we maken voor ambassades en anderen over de effecten van die wetgeving. De verhalen grijpen op elkaar in, komt er een beeld naar voren dat hartverscheurend is, wat boos maakt en verdrietig. Maar ook inspirerend, deze mensen doen het. Die doen wat er echt toe doet. Ondanks angst ondanks gevaren.

Twee werelden ontmoeten elkaar. Twee werelden die zich moeten verhouden tot een discours waarin gesproken wordt over mensenrechten, maar het vasthouden daaraan vaak een illusie blijkt. Twee werelden die elkaar niet kenden maar waar toch iets van bondgenootschap ontstaat. Volgend jaar op de Franse Ambassade grap ik tegen een Franse diplomaat, “Dat lijkt me goed plan” zegt hij.

“Ik was heel sceptisch over deze dag zegt één van de deelnemers, maar dat bleek zo onterecht” “Ik hoop dat jullie beseffen wat een enorme impact jullie met deze dag gecreëerd hebben, schrijft een ander.

Het is onmogelijk om de rijkheid van deze dag samen te vatten, merk ik. Dat gebeurt verder in het rapport wat we deze week afronden.

Met grote dank aan de Nederlandse ambassadeur in Athene en aan Cees Van Beek, eerste secretaris. Een dag waarin mensen elkaar ontmoeten, strategieën en ervaringen delen, maar vooral zich gezien weten, is van onschatbare waarde om het vol te houden.

“Ieder jaar verdrinken er meer mensen bij het oversteken van het Kanaal. In 2024 net zo veel als in de zes jaar daarvoor samen”

We zijn in Calais. Een stad met 76.000 inwoners en 1200 politiemensen. Een stad waar iedere 48 uur een krankzinnige politie overmacht de plekken waar mensen slapen vernielt.
Pesten is dat. Kwaadaardig treiteren. Verontmenselijken. Rot op, ga weg.

Een stad waar iedereen zonder papieren dakloos is. Een stad waar mensen hoop verliezen.

Aan het eind van de middag staan we op een groot terrein. Er wordt gevoetbald. Twee jongens zitten naast de watertank, die net door de organisatie waarmee we hier zijn bij gevuld is, en wassen hun schoenen. Twee jongens kijken naar het voetballen. Aron trapt een balletje met Gabriel. Die is zo jong dat het pijn doet. Op het terrein staat een enorme keet, daarin staan tenten en slapen 400 mensen.

De was wappert aan het prikkeldraad. Een wrang beeld van hoop en wanhoop in één.

Alles wat je hier ziet is een gelaagde werkelijkheid. Dingen zien, weten wat je niet ziet, en waar je voelt dat als je je verplaatst in die jongen wiens ogen oplichten als hij met een veel te zachte bal voetbalt je dingen voelt die je helemaal niet wil voelen, te veel gehoord, gezien, meegemaakt. Nog zo jong, jonger dan mijn eigen jongens.

Het blijft raar, overdag in deze gekte rondlopen,  dat gaat best. Maar dan s avonds  in de hotelkamer daalt het besef in wat ik eigenlijk gezien heb.  En dan denk ik aan 95 amorele kamerleden en 1200 politiemannen die zinloos vernielen, en deze jongens die gewoon mens zijn net als jij en ik maar hier veroordeeld zijn tot leven tussen de troep, tot nergens welkom zijn.

Stel je eens voor hoe dat moet voelen.

De wereld is stuk. Ik kan het niet anders benoemen. Als we overal niks beters kunnen verzinnen dan mensen wegmeppen, boten lek steken, ja dat gebeurt hier ook, sterker nog hier mag dat (in shallow water), keihard iedere 48 uur hun spullen vernietigen, het is onmenselijk. En het wordt alleen maar erger.

Normaal zou ik nu een lofrede beginnen op de organisaties hier. En die verdienen dat ook, want  wat een lef en moed om hier tegen de klippen op mensen te voorzien van water, eten, electra, kleren, omdat ze dat anders NIET hebben.

Maar vandaag loopt walgelijke Nederlandse wetgeving parallel aan walgelijke Franse realiteit. Dat maakt onuitsprekelijk verdrietig.

Het is onaanvaardbaar.
Punt.

Lianne Engelkes Manou Zonderland 🌎🌍🌏 Aron Bosman Dirk Kome Bart Driessen Haella Stichting Fred Foundation

Elise Kant, directeur van Haella kwam op bezoek.

Uitgesproken en begeesterd, een handen-uit-de-mouwen-steker.

Tijdens een sabbatical op Lesbos zag zij nieuw elan bij jonge vrijwilligers die haar moed gaf. De in de filantropie veel gebruikte Theory of Change kan wat haar betreft bij het grofvuil want mislukken mag bij projectfinanciering.

De overheid heeft zij niet nodig voor haar plannen. Sterker nog, toen die wilden meezeilen op het succes van het kleine armoedefonds stuurde ze die het bos in.

Ze werd uitgeroepen tot de meest invloedrijke professional in de Nederlandse filantropie. Luister en begrijp waarom….

https://app.springcast.fm/20328/22-elise-kant

De rode draad in de gesprekken van de afgelopen dagen is het ongezien blijven van problemen. Munir vertelt over Sudan, waar hij vandaan komt en waar hij met hulp van vrienden en familie een grassroots organisatie is gestart die hulp biedt aan mensen in Noord Dafur. Hij werkt nu hier in het kamp als coordinator bij een NGO. Ooit kwam hij als vluchteling aan. “Ik heb me altijd publiekelijk uitgesproken, daarom moest ik vluchten. En hoewel ik op mijn zesde , bij het begin van de burgeroorlog, zag hoe voor mijn ogen mensen werden vermoord en vrouwen werden verkracht, en hoe ik altijd door mijn afkomst heb gevoeld als minderwaardig te worden gezien, toch bloedt mijn hart voor de mensen in Sudan, en zeker in Darfur. Meer dan 20 miljoen mensen in kampen. Ik ben nu hier, kan niet terug, maar wil wel iets doen daar. Noodhulp, maar vooral mensen, vrouwen vooral, de kans geven een vak te leren.”

De noodzaak om mensen een vak te leren wordt hier vaak genoemd. Diverse initiatieven zijn ontplooid, maar lang niet genoeg. De situatie wordt ook steeds ingewikkelder. Waar Lesbos vooral wordt gezien als een grenslocatie waar mensen van weg moeten, is de vraag waarheen dan? steeds moeilijker te beantwoorden.

Het beleid gericht op het uit alle macht weren van vluchtelingen is niet alleen moreel verwerpelijk het is ook niet slim. Net zoals in Nederland is ook hier behoefte aan mensen die kunnen werken. Hier op het eiland in de horeca, en de olijfteelt. Maar met een overheid die op het vlak van training niks onderneemt en de organisaties hier die steeds moeilijker aan geld komen, is dat moeilijk. Maar, ideeen zijn er genoeg! Van barista opleidingen tot de artiest wakker maken in grote en kleine mensen.

Maar er gebeuren ook minder fraaie zaken. Vluchtelingen die worden ingehuurd om tegen een schandalig klein bedrag mee te bouwen aan het nieuwe kamp. Door een inmiddels afgetreden minister is dat kamp overig als detentie kamp aangeduid. Wanneer het open gaat, wat het nu precies is, niemand die het weet, het ligt ver van de bewoonde wereld en welke consequenties het heeft voor de NGO’s die nu in het kamp werken ook niet.

Wat ik hier zie, hoor, meemaak, sterkt me eens te meer in de gedachte dat we niet bij de pakken neer moet zitten om Trump. Vance, Musk, Faber, Wilders, Klever, om uitspraken en wanbeleid. Het is aan ons om op welke manier dan ook een tegengeluid te laten horen. Net als Munir, en net als zoveel mensen hier en overal ter wereld. Remco Campert zei dat toch mooi:

Verzet begint niet met grote woorden
Verzet begint niet met grote woorden
maar met kleine daden

zoals storm met zacht geritsel in de tuin
of de kat die de kolder in zijn kop krijgt

zoals brede rivieren
met een kleine bron
verscholen in het woud

zoals een vuurzee
met dezelfde lucifer
die een sigaret aansteekt

zoals liefde met een blik
een aanraking iets wat je opvalt in een stem

jezelf een vraag stellen
daarmee begint verzet

en dan die vraag aan een ander stellen.

Munir Bassi

Als ik iets mee naar huis neem over een paar weken is het weer, nog een keer, nog dieper het besef van de veerkracht, de resilience van mensen. Daarmee moet je altijd oppassen omdat het niet aangaat om mensen bij wie dat gebroken is dan buiten spel te zetten. Maar ik bedoel: mijn ontzag voor mensen, waar Europa niet op zit te wachten maar die wel een gevaarlijke reis hebben ondernomen voor een betere toekomst in vrijheid. Zonder dat te romantiseren, niet iedereen is lief en aardig. Maar ik heb zoveel mensen ontmoet als Nour, die een verschrikkelijke oversteek maakte, en hier nu het hart van de vrijwilligers is, als I die apetrots zijn pasgeboren dochter laat zien, als x die ontsnapt is aan de dood en mag blijven, als y die een nieuw leven gaat bouwen voor haarzelf en haar kinderen. Op het moment dat ze hier aankwamen werden ze niet opeens een van de stereotypen beelden die rondgaan: of arm, zielig en tot niets in staat, of heilig en geweldig, of crimineel, of alleen maar slachtoffer en allemaal getraumatiseerd. Geen van die beelden doet recht aan mensen. Als je gevlucht bent, ben je niet alleen nog maar vluchteling. Een ervaring, die je zeer kan tekenen, wordt niet opeens je enige identiteit.

En ook hier, net als in Nederland, staan er mensen op die gewoon gaan doen. Gewoon doen wat vandaag nodig en goed is. Mensen die hier naar toe gekomen zijn, op de vlucht of niet, mensen die hun leven lang op dit eiland wonen, en mensen die komen omdat ze geloven dat het kwaad voor niemand het laatste woord mag hebben.

Vlak voor ik hier naar toe ging, zei ik dat zo (zie video). En ondanks alles wat er in de wereld gebeurt, en het soms, voor mij, echt worstelen is met de grote boze buitenwereld, geloof ik er nog steeds oprecht in. Kijk naar wat mensen voor elkaar doen, laat je inspireren, doe mee en zeg niet dat mensen niet meer naar elkaar omkijken. Echt, dat is niet waar.

Fragment uit
https://lnkd.in/e6WSjJkK

Ik was een soort optimistisch stuk aan het schrijven voor LinkedIn, toen Nour binnenkwam. De stoerste vent van Mitilini en het kamp, half Syrisch/ half Oekraïens, lieveling van alle vrijwilligers. Hij ging naast me zitten en barstte in tranen uit. Over het geweld nu in Syrië, waar zijn familie zit, en de soort van begrafenissen die nu in het kamp worden georganiseerd om mensen die overleden zijn in deze uitbarsting van geweld te gedenken. Als een klein jongetje heb ik hem getroost, voor zover dat kan dan. Mevrouw Faber heeft toch echt geen idee.

Nour Daher

Ik zag een man die zo blij was dat hij de zon kon aansteken. Hij mocht blijven, anders was hij vermoord.

Ik zag een gezin in paniek. Een fout in de procedure, beslissing negatief. Wat te doen? op Lesbos in beroep, met risico eiland nooit meer af te komen op een andere manier dan deportatie? Of naar Athene gaan met groot risico om op straat te belanden.

Ik zag een lieve piepkleine baby, ouders wachten op beslissing. Een baby… 

ik zag nog zoveel meer mensen. Met verhalen. Op zoek naar veiligheid. Die niets liever willen dan werken en een bestaan opbouwen. 

En onze ministerraad geeft intussen fiat aan strengste asielbeleid ooit. Luistert naar niemand, leest blijkbaar geen rapporten. 

En veroordeelt vele mensen daarmee tot pushbacks, geweld, marteling en sterven in een woestijn. Tot wachten en gezien worden als criminelen.

ik kijk over de Middellandse zee, de boot van de kustwacht vertrekt. En weet even niet waar ik het zoeken moet.

Gelukkig zijn er clubs als Fenix – Humanitarian Legal Aid en anderen die dat doen wat hoop geeft. Het goede, vandaag en morgen. Daar trek ik me aan op.

Maar beste ministerraad, willen jullie nu echt zo de geschiedenis in?