Elise Kant, directeur van Haella kwam op bezoek.

Uitgesproken en begeesterd, een handen-uit-de-mouwen-steker.

Tijdens een sabbatical op Lesbos zag zij nieuw elan bij jonge vrijwilligers die haar moed gaf. De in de filantropie veel gebruikte Theory of Change kan wat haar betreft bij het grofvuil want mislukken mag bij projectfinanciering.

De overheid heeft zij niet nodig voor haar plannen. Sterker nog, toen die wilden meezeilen op het succes van het kleine armoedefonds stuurde ze die het bos in.

Ze werd uitgeroepen tot de meest invloedrijke professional in de Nederlandse filantropie. Luister en begrijp waarom….

https://app.springcast.fm/20328/22-elise-kant

Ik wilde vannacht een post schrijven dat grenzen dicht gelijk staat aan moord. Wat ook zo is, al is het een ongemakkelijke waarheid. Dat grenzen dicht het verlies is van elke humaniteit. Dat grenzen dicht onmenselijk is. Maar het hoeft niet meer. Niet vandaag.

Moge de komende maanden de roep om humaniteit en rechten zo hard klinken dat geen partij zich meer op deze manier uit spreekt en beweert dat de problemen in Nederland de schuld zijn van een handjevol mensen op de vlucht voor oorlog en geweld. Want dat zijn die asielzoekers. Nog geen 40.000 per jaar. Zij zijn niet schuldig. De mensen die hen de schuld geven wel, aan zondebokken zoeken, aan weglopen voor echte problemen, aan propageren dat wij beter zijn, meer rechten hebben, omdat we toevallig hier geboren zijn.

Sinds ik terug ben uit Lesbos heb ik veel mensen gesproken en ook toegesproken op diverse bijeenkomsten. Ik vind dat belangrijk en ook fijn om verhalen te vertellen en wat ik zie te delen.

Wat ik dan vaak zie is de grote moedeloosheid en het verdriet van mensen over wat er gaande is. En of ik nou vertel over de hel aan de randen van Europa of over kleine projecten in Nederland, er klinkt vaak: ik wist dit niet. Niet dat dit gaande is. En niet hoe groot de problemen zijn. Maar ook niet hoeveel mensen zich dat aantrekken en iets gaan doen.

Het is een soort oefenen in de kunst van niet moedeloos worden. Want moedeloos leidt tot hulpeloos tot apathie.

Waar haal jij je hoop vandaan en wat moeten we doen om de hoop vast te houden? Die vraag krijg ik steeds vaker en het lijkt met de week prangender te worden.

Er is geen standaard antwoord. Maar er zijn wel dingen waarvan ik geleerd heb dat ze helpen.

1. Kijk naar wat er wél gebeurt. Al die mensen die gaan doen.Waar dan ook, hoe dan ook. Het zijn er echt zo ontzettend veel!

2. Draag financieel bij aan initiatieven op plekken waar nu nood is. Nu is het moment. Geef aan de laatste clubs in Gaza, geef aan organisaties die menselijkheid proberen te bewaren in de hel langs de randen van Europa, steun het kleine buurt initiatief dat mensen helpt die door niemand worden gezien.etc. En vertrouw ze.

3. Verdrink niet in uitzoomen naar grote onoplosbare systemische problemen waarvan je het gevoel hebt dat je er niks aan kan doen. Kijk naar nu, nu kun je iets doen, heel klein of misschien toch groot. Het mag in kleine stappen. Dat is altijd meer dan niets.

4. Laat je informeren. Ook als je het nieuws niet meer aan kunt zien. Al is het maar op één onderwerp dat het dichtst aan je hart ligt.

5. Sluit je aan bij de mensen die al iets doen. Dat voelt veel minder alleen. Er zijn zoveel mensen die al begonnen zijn, overal zijn mensen nodig. Zelfs als je weinig tijd hebt, er is altijd wel iets dat je kunt doen

6. Teken petities, loop morgen mee met de Rode lijn in Den Haag en volgende week met de Straat op! in Amsterdam. En al verandert het niet morgen de toestand in de wereld, het verandert wel je moed en je hoop, je bent niet alleen en we laten mensen zien dat het ons wel degelijk kan schelen. Morele steun is soms nog belangrijker dan financiele. Bij beide demonstraties zijn mensen van Haella, wil je niet in je uppie lopen, laat even weten dan maken we een verzamelpunt.

7. Zorg voor elkaar en voor jezelf. Deel je verdriet en frustratie en deel je hoop. Telkens weer. Je bent niet alleen, echt niet.

Wil je iets meer weten over de situatie hier en wat Fenix er aan doet? In dit korte filmpje leg ik het uit.
Fenix – Humanitarian Legal Aid Haella Stichting

Eigenlijk zou ik die zin ergens met grote letters op willen schilderen. Want daar gaat het om. De essentie van wat mensen hier zoeken, waarom ze een zee oversteken, door onveilige landen trekken.

Ontberingen doorstaan die onvoorstelbaar gruwelijk zijn. Ik leerde vandaag een nieuw woord: scar mapping, een overzicht van alle littekens en andere tekenen van foltering/ mishandeling. Omdat mensen die niet mogen laten zien tijden het interview hebben ze foto’s of een overzicht nodig van hun verwondingen. Ook dat is de onzichtbare werkelijkheid hier.

Welk woord geef je aan zoiets? “Dark” zegt een van de Fenix collegae. De aardige jongen uit West Afrika heeft een doorverwijzing nodig van Fenix om zo’n mapping te laten maken. Weer zo’n moment dat het abnormale, dat wat niet zou moeten bestaan “normaal” wordt. Het versterkt hun dossier.

Even later komt een lange aardige man op ons toelopen. Hij trilt. Zijn adem zit hoog, tranen dichtbij. Maar ik heb nog bijna nooit iemand gezien die zo ongelofelijk opgelucht is, hij kan de zon aansteken met zijn vreugde. “I don’t know what to say” hij is even stil terwijl hij probeert te kalmeren maar het is te groot en overweldigend. “I am so so happy” We kijken naar hem. Overdonderd, ook door het even voelen hoeveel spanning dit proces hier geeft en hoeveel opluchting. Als het ventiel van de snelkookpan.Hij lacht, je kunt zijn opluchting aanraken.

Fenix heeft deze man, ook uit West Afrika gekomen,helemaal over land, ( kijk even op de kaart door welke landen je dan moet en wat dat betekent, zeker voor deze meneer uit een zgn “vulnerable”groep) geholpen met zijn procedure. Het is zo belangrijk dat mensen zo gedetailleerd mogelijk zijn. Wat is er aan de hand in land van herkomst, waarom zijn ze gevlucht, hebben er bewijsstukken van? Fenix bereidt mensen voor. Zeker voor mensen uit zogenaamde veilige landen maar wel komend uit hele onvelige situaties is die voorbereiding cruciaal. Hij kan niet ophouden iedereen te bedanken Het vraagt eigenlijk om een feestje, maar dat kan niet, dus ga ik op zoek naar de rol met koekjes.

’s Middags kom ik hem tegen in Mitilini. Hij heeft een bril op en loopt met nieuwe energie door de straat. Ik herken hem bijna niet. Hij houdt me staande. Vertelt aan zijn vriend dat Fenix hem geholpen heeft. Bedankt nog een keer (voor de duidelijkheid, ik heb niks gedaan, dit is het werk van de indrukwekkende staf van Fenix) en zegt nog een keer hoe blij hij is. “Wat ga je nu doen?” vraag ik “Als je je paspoort hebt (dat duurt nog een poosje) , hij kijkt me aan “I am safe now, that is all that matters!”

Als je in een gesprek zit over vluchtelingen. Over migratie. Neem dit dan mee. Dat wat we allemaal ten diepste willen en nodig hebben is veilig zijn. Veilig in onszelf, in relaties en in het land waar je woont. Zo simpel is het. En zo groot. De meneer danst bijna de straat uit. Alle ontberingen vallen even weg. “I am safe now, that is all that matters”

Be kind.

Het bijzondere aan een sabbatical op Lesbos is dat het twee kanten heeft. Het leven op een eiland waar geen haast is, eenvoudig, de mensen vriendelijk. Het is vallen in een warm bad en bewegen van niemand kennen naar een kring van mensen die oprecht aardig zijn. Een weten dat je elkaar nodig hebt en/of aardig vindt dat niet bepaald wordt door allemaal agenda’s. Het is voor mij nu op mijn balkon zitten, het is eigenlijk net te koud, maar het is zo mooi en de zon is wel warm.

Er slaat een klok, er blaffen honden, katten zitten elkaar achterna, en hier en daar een brommertje. En dat adembenemende uitzicht. De boze buitenwereld van Trump en Musk, van een kiezen voor eigen land eerst, het lijkt allemaal ver weg.

Tegelijk is het dichterbij dan ooit. Op 4 kilometer afstand zitten 3500 mensen in een kamp. De afgelopen dagen was het daar niet te harden zo koud afgezien van alle andere problemen. Deels zichtbaar, deels onzichtbaar. Wanhoop die zich vertaalt in proberen zaken op te eisen, maar dat werkt niet. Zelfmutilatie. Verdriet. En daarnaast die mensen die proberen te helpen. Steeds meer realiseer ik me dat wat ze als doelstelling hebben net zo noodzakelijk is als dat wat misschien niet in de doelstelling staat maar ze wel doen. Be kind.

Ik heb het nu zo vaak zien gebeuren, mensen die gespannen naar de Fenix container komen en dan ontspannen lachen als ze vetrekken. Niet omdat ze dan opeens papieren en een paspooort hebben, maar omdat ze beter weten wat ze moeten doen en omdat er oprechte aandacht was.

In Nederland zijn veel mensen bang voor wat er in de wereld gebeurt. “Waar gaan we heen. Het gaat fout. Ik kan niets doen.” Ik krijg veel van dat soort reacties.

Ik denk dat we allemaal één ding kunnen, nee zelfs moeten : be kind. Zorg voor wie op je pad komt. Er komt er niemand, ga dan op zoek. Er zijn zoveel manieren om dat te doen.

Het verspreiden van vriendelijkheid is niet alleen goed voor de ander maar ook voor jezelf. Het is niet alleen goed voor die ene, maar ook voor de samenleving. Het is het antwoord op eigenbelang en egoisme, zelfs als die verpakt is in een soort niet onderbouwd algemeen belang,

Be kind.

Doe wat goed is vandaag op de manier die jou past.

We zijn geneigd de maatschappij op te delen in problemen van doelgroepen. Te abstaheren en te meten. Maar wat we nu allemaal het hardst nodig hebben is het gevoel dat we samen verspreiden waar we voor staan.

Be kind.

Kijk voorbij je eigen angst en zie wat er dan gebeurt. Hoe op het eerste gezicht boze mensen naar je lachen, die zweem van opluchting, die lachrimpels, die eerst wat onzeker maar dan toch ontstaan. Alleen dan hebben we een weerwoord op dat alles wat ons angst aanjaagt. Dan voeden we de tegenstroom die niet gestopt kan worden..

Be kind.