Wil je iets meer weten over de situatie hier en wat Fenix er aan doet? In dit korte filmpje leg ik het uit.
Fenix – Humanitarian Legal Aid Haella Stichting

“Ik leef altijd twee levens, het deel dat ik verberg eet me op”. Veel duidelijker kan het niet worden samengevat. Een queer jongen die zijn hele leven zijn identiteit heeft moeten verbergen vertelt over hoe ingewikkeld het is. In het eigen land niet mogen zijn wie hij is en hier moet het opeens op tafel in het  asielgesprek. En dan in het kamp wonen in een huis met 8 andere mannen waarvan hij niet weet hoe zij tegen mensen als hij aankijken. 

Wat feiten. De lgbt mensen in het kamp zijn de mensen die het meeste kans lopen getraumatiseerd te zijn, hebben bijna allemaal seksueel geweld meegemaakt, velen zijn gemarteld en slachtoffer geworden van mensenhandel en hebben allemaal een leven waarin ze niet konden laten zien wie ze zijn achter de rug.  Maar ze worden niet erkend als extra kwetsbaar.  Dat betekent dat er in het kamp geen safe-houses zijn en er geen extra bescherming is. Om een idee te geven: de percentages van het mee hebben gemaakt van seksueel geweld tegen homo mannen liggen 3 keer hoger dan van andere mensen. 

Omdat ze allemaal uit landen komen waar lgbt zijn gecriminaliseerd is is het voor hen vaak moeilijk te geloven dat het in Griekenland legaal is. Als je een leven lang bang hebt moeten zijn voor de staat, de politie en uberhaupt andere mensen is het ingewikkeld hier dan opeens het vertrouwen te vinden om hier open over te praten. “I have always felt it is not ok to talk about it. That is dangerous” Maar hier aangekomen moet het wel anders krijg je, zeker als je komt uit een zgn “safe country” zeker geen status als vluchteling.  Een safe country is een land dat niet in het rijtje van zgn gevaarlijke landen staat, en waar je een heel sterk en persoonlijk verhaal voor moet hebben om toch een status te krijgen.  En juist voor mensen die zo sterk eigenlijk onzichtbaar hebben moeten zijn, is laten wie ze werkelijk zijn  ongelofelijk moeilijk.  “Een meneer vertelde dat hij pas hier ontdekte dat hij niet de enige ter wereld was die homo is” 

Maar daar houden de problemen niet mee op. In een soort container belanden met 8 andere mensen  is voor iedereen een probleem. Ik kreeg er gisteren een glimp van te zien. De “huisjes”, soort containers, zijn donker, kaal, verre van schoon en veel te klein voor 8 of meer mensen die elkaar niet kennen.  Stel je even voor dat je uit Nederland moet vluchten, je belandt in een kamp, wordt in een container met 7 onbekenden gestopt, het is koud en vies, er is te weinig eten, je hebt geen geld, en je bent overgeleverd aan een systeem dat je niet als mens ziet. Je kunt elke dag worden verplaatst, je moet wachten en hebt geen idee wanneer er iets gebeurt. Dat is voor iedereen al genoeg om depressief van te worden. Tel daarbij op dat je een enorme en gevaarlijke reis achter de rug hebt. Dat daarvoor ook van alles is gebeurd en je komt dan in container terecht waar je niet voor wie je bent kan en durft uit te komen. 

Maaike en ik dromen van een safe house voor deze groep. “Als ze in de stad wonen, eindelijk een ruimte hebben waar ze tot zichzelf kunnen komen, dat verandert alles”.  Omdat niemand zich zou moeten hoeven verdedigen tegen de gedachte dat ze een monster zijn. 

Is er geweld in het kamp tegen hen? Ja, zoals in elke situatie waar te veel mensen in een te kleine ruimte in een uitzichtloze situatie bij elkaar zitten lopen ook hier de spanningen wel eens op. En de ene groep is daarin meer kwetsbaar dan de andere.  Dat betekent niet dat alle mensen homofoob zijn. Dat betekent ook niet dat iedereen gewelddadig of crimineel is.  Het is eerder een wonder dat in situaties als deze niet veel meer geweld is.  Dat mensen die desparaat zijn omdat hun procedure zo lang duurt niet allemaal aan zelfverminking doen, of uit frustratie dingen gaan doen die niet verstandig zijn.  Het valt me steeds op hoe vriendelijk mensen zijn. Hoe je door het kamp kunt lopen en eigenlijk met zijn allen de schijn van beschaving ophoudt. Simpelweg omdat het anders niet uit te houden is.  Je kunt niet elke seconde denken “oh wat erg” of uitzoomen naar de vluchtelingen problematiek op wereldschaal, want dan slaat de verlamming toe. En dus zie je hoe en de bewoners van het kamp en de organisaties er het beste van proberen te maken. En laat er geen misverstand over bestaan : dat beste is helemaal niet goed. 

Dit zijn de randen van de beschaving, hier houdt het op In een situatie die niets meer met beschaving van doen heeft zie je ook hier hoe mensen ondanks alles zelf de beschaving hoog houden.  En telkens weer vind ik dat een enorm wonder. En telkens weer laat het zien dat we mensen op de vlucht niet moeten zien als alleen maar zielig, als één dimensionaal in identiteit, maar gewoon als mens. Die recht heeft op een plek in de zon, net als jij en ik.

Fenix – Humanitarian Legal Aid
Haella Stichting
Maaike Vledder (she/her)

Het is een soort les in nederigheid. Het kamp op Lesbos ligt pal aan zee en het is vandaag ijs en ijs koud met kille regen, alles doorzevende wind. Mensen op slippers en in jassen die niet berekend zijn op dit soort ijzige kou. Maar meer nog is het het realiseren waar deze mensen allemaal doorheen moeten. Wachten, een gesprek, weer wachten.

Hoe moeilijk kan het zijn zou je je kunnen afvragen maar de man uit Afghanistan met klein meisje op zijn arm, de moeder met de pasgeboren baby, de man met intens blauwe ogen uit Syrië zijn hier allemaal gekomen in de hoop op beter. En dat is hier niet. En het gegeven dat dat er straks voor de meeste mensen ook niet is, is echt emotionele hersengymnastiek voor iedereen hier.

Wat me het meest treft vandaag is de realisering hoe het onmogelijke aan abstractie wordt gevraagd van mensen bij het vertellen van hun verhaal aan het begin van hun procedure. Consistent en met details, als een soort gruwel porno. Hoe akeliger hoe beter. In de wetenschap dat hoe akeliger een ervaring is hoe moeilijker het is om te vertellen zitten ze al in een soort catch 22 voor ze begonnen zijn. En die man met blauwe ogen heeft hoop maar zijn verhaal is waarschijnlijk niet akelig genoeg, alle procedures uit zijn land staat on hold en je zag hem afdwalen tijdens het gesprek. En dat is zo logisch.

En wat ik de wereld het liefst toe zou willen roepen is dat het allemaal aardige mensen zijn, die je overal tegen zou kunnen komen, die je buren zouden kunnen zijn. Die lachen of totaal verdrietig weglopen. Die verloren in een systeem hun dromen zien vervliegen. En het is vandaag zo gruwelijk koud.

Gelukkig zijn er dan mensen als Aron die me toevertrouwt waar hij zijn hoop vandaan haalt en die vriendelijk en duidelijk is over wat Fenix wel en niet kan bieden. Dat is zo belangrijk. En Lily die met liefde en aandacht de hele uitleg geeft over de procedure. Bij beide voel je dat wat de wereld zo nodig heeft: liefde voor mensen. Zo simpel is het denk ik echt.

Het liefst zou ik een aantal mensen hier naar toe slepen en zeggen: kijk, kijk eens heel goed. Zo doe je dat, de wereld een veilige plek maken voor iedereen. Hier bij Fenix doen ze dat. Een glimp van de zon door een donker wolkendek heen.

Hierbij een eerste filmpje met Aron, ook uit Nederland, die heel in het kort uitlegt wat Fenix in het kamp doet. Fenix doet nog veel meer. Er zullen nog meer filmpjes volgen.

Fenix – Humanitarian Legal Aid Lily Davies Aron Bosman Maaike Vledder (she/her) Haella Stichting

Deze teksten komen uit interviews voor asiel met mensen die zijn gearriveerd op Lesbos. De werkelijkheid is, zo blijkt, soms (veel) wranger dan je kunt bedenken.

Dat geldt ook voor het nieuws van vandaag over het (mogelijk) opheffen van Usaid. Afgezien van de ramp die dit is voor veel organisaties wereldwijd is het ook een groot alarmerend signaal. Nog luider klinkt het geluid van ontmenselijking van wie niet in een bevoorrecht kader past. Ik krijg het daar koud van, zelfs hier in de barmhartige lente zon die uitbundig boven het eiland schijnt.

Je kunt er cynisch van worden, of verdrietig. En je kunt kijken naar de mensen die er toch uit alle macht iets aan proberen te doen. Hier de moedige mensen van Fenix, in Nederland al die kleine initiatieven voor wie overal buiten valt , de partners in Oeganda en al die andere landen.

Meer dan ooit tevoren is het goed maar zeker ook noodzakelijk te weten en te voelen dat er een brede beweging is die nee zegt tegen deze geluiden, deze manieren van met elkaar omgaan.

En dat we allemaal iets kunnen doen om de opgang hiervan te stoppen. Al is het nog zo klein. Het maakt uit. Of je geld geeft, toch iets zegt terwijl je dat eigenlijk niet durft, ergens iets doet voor een ander, ook als je die niet kent, het maakt niet uit. Maar het is noodzakelijk. Meer dan ooit.

De afgelopen weken heb ik veel vragen gekregen over hoe mensen in Nederland de mensen hier in het kamp op Lesbos of op andere plaatsen aan de buitengrenzen van Europa kunnen helpen.

Wat vooral zou helpen is als het narratief dat alle mensen die hier en op andere plekken aankomen criminelen zijn of gelukszoekers, wat blijkbaar ook een soort negatief iets is?, tegengesproken en veranderd wordt. Zodat het werk van alle organisaties hier gewoon niet meer nodig is

Een blik op de zee hier en het kamp is genoeg om te beseffen dat niemand zo maar even voor de leuk deze reis onderneemt.

De verhalen in Nederland, maar ook gevoed door Trump en andere mensen met macht moeten tegengesproken worden, uit alle macht.

Maar dat zal dit hier allemaal morgen niet veranderen. En vooral: er zijn ook dringend dingen te doen in het hier en nu. We moeten ook gewoon doen wat goed en nodig is vandaag.

Haella steunt 25 projecten aan de buitengrenzen van Europa. Allemaal kleinschalige projecten die precies dat doen wat heel dichtbij mensen en heel nodig is. Van juridische hulp tot EHBO, van een soort wereldhuis tot zorgen voor eten en kleren. Dit werk wordt veelal gedaan door vrijwilligers en een minimum aan vaste krachten met een beperkt salaris. In de komende weken stel ik er een aantal voor.

Wil je financieel aan hun werk bijdragen, dat kan op verschillende manieren.

1. Een algemene bijdrage aan de partners van Haella aan de randen van Europa.

2. Een bijdrage aan specifiek project.
Zie voor alle partners : https://lnkd.in/eXfnKGt8

3. Wil je een aansprekende actie doen in je eigen omgeving, hieronder de uitleg hoe je met één euro al een verschil kan maken in het leven van mensen hier in het kamp op Lesbos. Fenix doet, net als de anderen, echt ongelofelijk belangrijk werk.

In alle gevallen geldt:
Wij berekenen geen kosten, de bijdragen gaan in zijn geheel naar de partners.


Terwijl ik dit schrijf op mijn balkon met uitzicht over Mitilini streelt de zon de stad wakker. Twee werelden onder dezelfde zon, de ene een soort paradijs van zon, eenvoud, vriendelijkheid en vertraging. De andere een schamel en voor Europa zeer beschamend punt in een onzekere gevaarlijke reis naar veiligheid.

Overmaken kan naar
NL40ABNA0138983186
T.n.v. Haella Stichting
ovv van:
Randen van Europa
of
naam project
of
tolken voor Fenix

“Je kunt dit beleid alleen maar voeren als je mensen ontmenselijkt”. In één enkele zin vat Aron de realiteit samen. Niet alleen van het kamp op Lesbos maar ook van wat mensen overkomt op de weg ernaar toe en hun leven daarna. In een wereld van “het zijn allemaal criminelen”  en “applaus voor het strengste asielbeleid ooit”. In de schrijnende realiteit van een kamp op een eiland met zoveel kinderen, kapot sanitair en mensen opgepropt in soorten tenten/boxen. In een weten van leven van mensen met achter hen een weg van vaak gruwelijke redenen waarom ze gevlucht zijn, traumatiserende ervaringen onderweg (inclusief verkrachting door de politie en ander geweld) en een levensgevaarlijke boottocht. En voor hen ligt een continent dat hen niet meer ziet als mensen.

Aron, 25 en mensenrechtenadvocaat in opleiding, en ik lopen in de regen door het kamp. Aron groet mensen steeds vriendelijk, steeds een echt contact. Mens tot mens.  Eindeloze rijen witte soort van huisjes en grote tenten waarvan er één is omgebouwd tot losse units. Aan de hoeveelheid slippers voor de deuren kun je zien hoeveel mensen in kleine ruimtes proberen te leven.

Ik heb al zoveel ellende gezien in deze wereld, het went nooit. Vooral ook omdat hier zo duidelijk is dat het de wens is van politici en anderen om deze mensen geen eerlijke kans te bieden. Ze mogen verdrinken in de zee of omkomen in de woestijn of doodgeslagen  worden onderweg. Als wij er maar geen last van hebben.  Als wij maar de berichten kunnen lezen die bijna met achteloosheid vermelden dat Frontex zo succesvol is, dat “ze niet meer komen” en dan een halve zin over mensenrechten. Voorbijgaand aan de realiteit van verdrinken, push backs, marteling. Voorbijgaand aan de uitspraak van het Europese hof, voor de rechten  van de mens dat er systematisch push backs plaatsvinden en dat dat niet mag! https://lnkd.in/enqcgpDB

Wat ik moeilijk vind: In allerlei andere landen met vreselijke dingen was er meestal nog wel hoop  was, als in “als de oorlog voorbij is dan…”, “Nu we dit aan het doen zijn, dan..” Maar in deze context is dat uitzicht er niet. Deze mensen als jij en ik,  zitten nu hier en dromen van verder, maar wij weten maar al te goed wat hen daar wacht.

Dus is alles wat je hier doet dan cosmetisch? Nee! Want het moet! Omdat het onmenselijk is om het niet te doen, want anders lever je mensen totaal uit aan de griezels en machtsfanaten. Maar niemand heeft de toverstok waarmee alle mensen  op deze wereld eindelijk leren dat iedereen een mens is. Veel ingewikkelder is het niet. Dat vind ik iedere keer weer de meest schokkende constatering.

Er is zoveel te vertellen.. zoveel te doen.  Dat komt allemaal.
Voor nu : vergeet nooit : waar iemand ook vandaan komt, hoe anders hij of zij ook is, ten diepste zijn we allemaal gelijk. En zoeken allemaal geluk. En echt, er bestaat geen regel dat de een daar meer recht op heeft dan de ander. Nooit.

Bij het horen van Lesbos hebben mensen verschillende associaties. Een prachtig vakantie eiland! Het is één groot vluchtelingen kamp! Of de plek van dichter Sappho.

Lesvos is een prachtig eiland, waar vriendelijkheid, traagheid en eenvoud het ritme bepalen. Een plek waar je jezelf kunt vinden, waar je wordt omringd door vergezichten en met je gezicht in de zon gewoon gelukkig kan zijn.

Het is ook een plek van bijna permanente aardbevingen die je meestal niet voelt, maar soms wel. Mijn bed en ramen begonnen opeens te schudden vorige week. Een lange beving met een kracht van 5.1. Ook voor hier ongewoon. Advies: onder een tafel gaan zitten. Gelukkig heeft mijn minihuisje op het dak van een ander huis, een tafel .

En de plek van één heel groot vluchtelingenkamp. Nu rond de 4000 mensen in tenten en zeecontainers. In April vorig jaar waren het nog 1000 mensen. Toen na de aardbeving noodweer losbarstte kon ik maar aan één ding denken, hoe zou het daar zijn?

Ik ben hier op bezoek bij Fenix, waar ik een aantal weken ga meelopen als vrijwilliger in het kamp, het een en ander ga doen rondom verhalen en films en zoeken naar manieren om mensen in Nederland dichter bij de verschrikkelijke manieren waarop we als Europa met mensen op zoek naar veiligheid omgaan te betrekken en de dappere organisaties te ondersteunen die hier het verschil maken.

Fenix – Humanitarian Legal Aid is een pracht organisatie. Vanuit een diep gevoelde missie dat vluchtelingen niet benaderd moeten worden als zieligerds en helemaal niet als criminelen, maar als mensen als jij en ik met recht op een waardig bestaan, bieden zij op allerlei manieren hulp aan mensen om geïnformeerd het proces van asiel aanvragen in te gaan en de enorme berg obstakels die hierbij voor mensen worden opgeworpen te overkomen. De verhalen zijn tergend en ten hemel schreiend.

Wat me het diepste trof is de extra problemen voor mensen die getraumatiseerd zijn, wat meestal betekent dat je over wat je overkomen is niet kan of durft te praten omdat dat voelt alsof je uit elkaar valt. Maar in de procedure moet dat juist wel.Opeens moet dat op tafel, omdat die ervaringen juist vaak de grond zijn voor een toekenning. Voor iedereen, maar zeker ook voor lgbti mensen ontzettend moeilijk. Als je een levenlang over iets, en zeker je geaardheid, gezwegen hebt, heb je er vaak ook geen taal voor. En dan opeens in een ondervraging juist daarover te moeten praten is in mijn ogen niets minder dan mentale marteling.

Morgen ga ik met Aron van Fenix mee naar het kamp. Het wordt balanceren wat ik wel en niet mag vertellen (daar gelden in het kamp strenge regels voor) en foto’s maken mag ook niet.

Vanmorgen sprak ik uitgebreid met Maaike, de coördinator van Fenix. Zo dapper, jong en bevlogen, samen met haar team.

Het is voor mij een enorm voorrecht om hier te zijn. En ik hoop dat ik in een heel andere functie dan normaal iets, al is het nog zo klein, bij te kunnen dragen dat een verschil maakt.

Bijdragen? zie hieronder

fenixaid.org