“Ieder jaar verdrinken er meer mensen bij het oversteken van het Kanaal. In 2024 net zo veel als in de zes jaar daarvoor samen”

We zijn in Calais. Een stad met 76.000 inwoners en 1200 politiemensen. Een stad waar iedere 48 uur een krankzinnige politie overmacht de plekken waar mensen slapen vernielt.
Pesten is dat. Kwaadaardig treiteren. Verontmenselijken. Rot op, ga weg.

Een stad waar iedereen zonder papieren dakloos is. Een stad waar mensen hoop verliezen.

Aan het eind van de middag staan we op een groot terrein. Er wordt gevoetbald. Twee jongens zitten naast de watertank, die net door de organisatie waarmee we hier zijn bij gevuld is, en wassen hun schoenen. Twee jongens kijken naar het voetballen. Aron trapt een balletje met Gabriel. Die is zo jong dat het pijn doet. Op het terrein staat een enorme keet, daarin staan tenten en slapen 400 mensen.

De was wappert aan het prikkeldraad. Een wrang beeld van hoop en wanhoop in één.

Alles wat je hier ziet is een gelaagde werkelijkheid. Dingen zien, weten wat je niet ziet, en waar je voelt dat als je je verplaatst in die jongen wiens ogen oplichten als hij met een veel te zachte bal voetbalt je dingen voelt die je helemaal niet wil voelen, te veel gehoord, gezien, meegemaakt. Nog zo jong, jonger dan mijn eigen jongens.

Het blijft raar, overdag in deze gekte rondlopen,  dat gaat best. Maar dan s avonds  in de hotelkamer daalt het besef in wat ik eigenlijk gezien heb.  En dan denk ik aan 95 amorele kamerleden en 1200 politiemannen die zinloos vernielen, en deze jongens die gewoon mens zijn net als jij en ik maar hier veroordeeld zijn tot leven tussen de troep, tot nergens welkom zijn.

Stel je eens voor hoe dat moet voelen.

De wereld is stuk. Ik kan het niet anders benoemen. Als we overal niks beters kunnen verzinnen dan mensen wegmeppen, boten lek steken, ja dat gebeurt hier ook, sterker nog hier mag dat (in shallow water), keihard iedere 48 uur hun spullen vernietigen, het is onmenselijk. En het wordt alleen maar erger.

Normaal zou ik nu een lofrede beginnen op de organisaties hier. En die verdienen dat ook, want  wat een lef en moed om hier tegen de klippen op mensen te voorzien van water, eten, electra, kleren, omdat ze dat anders NIET hebben.

Maar vandaag loopt walgelijke Nederlandse wetgeving parallel aan walgelijke Franse realiteit. Dat maakt onuitsprekelijk verdrietig.

Het is onaanvaardbaar.
Punt.

Lianne Engelkes Manou Zonderland 🌎🌍🌏 Aron Bosman Dirk Kome Bart Driessen Haella Stichting Fred Foundation

Ik wilde vannacht een post schrijven dat grenzen dicht gelijk staat aan moord. Wat ook zo is, al is het een ongemakkelijke waarheid. Dat grenzen dicht het verlies is van elke humaniteit. Dat grenzen dicht onmenselijk is. Maar het hoeft niet meer. Niet vandaag.

Moge de komende maanden de roep om humaniteit en rechten zo hard klinken dat geen partij zich meer op deze manier uit spreekt en beweert dat de problemen in Nederland de schuld zijn van een handjevol mensen op de vlucht voor oorlog en geweld. Want dat zijn die asielzoekers. Nog geen 40.000 per jaar. Zij zijn niet schuldig. De mensen die hen de schuld geven wel, aan zondebokken zoeken, aan weglopen voor echte problemen, aan propageren dat wij beter zijn, meer rechten hebben, omdat we toevallig hier geboren zijn.

Sinds ik terug ben uit Lesbos heb ik veel mensen gesproken en ook toegesproken op diverse bijeenkomsten. Ik vind dat belangrijk en ook fijn om verhalen te vertellen en wat ik zie te delen.

Wat ik dan vaak zie is de grote moedeloosheid en het verdriet van mensen over wat er gaande is. En of ik nou vertel over de hel aan de randen van Europa of over kleine projecten in Nederland, er klinkt vaak: ik wist dit niet. Niet dat dit gaande is. En niet hoe groot de problemen zijn. Maar ook niet hoeveel mensen zich dat aantrekken en iets gaan doen.

Het is een soort oefenen in de kunst van niet moedeloos worden. Want moedeloos leidt tot hulpeloos tot apathie.

Waar haal jij je hoop vandaan en wat moeten we doen om de hoop vast te houden? Die vraag krijg ik steeds vaker en het lijkt met de week prangender te worden.

Er is geen standaard antwoord. Maar er zijn wel dingen waarvan ik geleerd heb dat ze helpen.

1. Kijk naar wat er wél gebeurt. Al die mensen die gaan doen.Waar dan ook, hoe dan ook. Het zijn er echt zo ontzettend veel!

2. Draag financieel bij aan initiatieven op plekken waar nu nood is. Nu is het moment. Geef aan de laatste clubs in Gaza, geef aan organisaties die menselijkheid proberen te bewaren in de hel langs de randen van Europa, steun het kleine buurt initiatief dat mensen helpt die door niemand worden gezien.etc. En vertrouw ze.

3. Verdrink niet in uitzoomen naar grote onoplosbare systemische problemen waarvan je het gevoel hebt dat je er niks aan kan doen. Kijk naar nu, nu kun je iets doen, heel klein of misschien toch groot. Het mag in kleine stappen. Dat is altijd meer dan niets.

4. Laat je informeren. Ook als je het nieuws niet meer aan kunt zien. Al is het maar op één onderwerp dat het dichtst aan je hart ligt.

5. Sluit je aan bij de mensen die al iets doen. Dat voelt veel minder alleen. Er zijn zoveel mensen die al begonnen zijn, overal zijn mensen nodig. Zelfs als je weinig tijd hebt, er is altijd wel iets dat je kunt doen

6. Teken petities, loop morgen mee met de Rode lijn in Den Haag en volgende week met de Straat op! in Amsterdam. En al verandert het niet morgen de toestand in de wereld, het verandert wel je moed en je hoop, je bent niet alleen en we laten mensen zien dat het ons wel degelijk kan schelen. Morele steun is soms nog belangrijker dan financiele. Bij beide demonstraties zijn mensen van Haella, wil je niet in je uppie lopen, laat even weten dan maken we een verzamelpunt.

7. Zorg voor elkaar en voor jezelf. Deel je verdriet en frustratie en deel je hoop. Telkens weer. Je bent niet alleen, echt niet.

De twee meest gestelde vragen/opmerkingen als ik op reis ga om partners en projecten te bezoeken zijn deze: Ga je ze evalueren/controleren? en Oh wat dapper, dat is toch heel moeilijk door die landen reizen en de ellende zien?

De antwoorden zijn: nee, nee en ja.

Haella werkt op basis van één stevig fundament: vertrouwen. Ik hoef geen theory of change of vijf jaren plan, ik heb een hekel aan het woord impact of, nog erger, impact indicator. Ik geloof in mensen die een probleem zien, daar goed naar kijken en dan aan de slag gaan. En in situaties als hier aan de grenzen (maar ook elders) moet je ze niet lastig vallen met vragen om detail plannen en geld alleen geven voor activiteit x of iets dergelijks. De situatie verandert namelijk iedere dag. Wat we dus doen is gewoon geld geven omdat we geloven in wat mensen doen. Wat we hier doen is dan ook vooral kijken, luisteren, vragen en met veel verschillende mensen praten om daarna uit te zoomen naar de vraag: wat betekent dat dan voor Haella? Wat kunnen wij nog meer doen om gaten te dichten, de wereld te vertellen wat hier gebeurt en de mensen die in de organisaties werken een hart onder de riem te steken. Een project wordt er niet beter van als ik grote rapportages vraag. Integendeel bureaucratie heeft al menig goed plan de nek omgedraaid. Wij proberen echt partner te zijn. Vertrouwen als begin en eindpunt.

Reizen is niet moeilijk als je je maar voorbereidt dat het altijd anders loopt. We zitten hier al dagen in een vliegende storm. We zouden met de boot naar Chios en dan naar Samos, maar die was uit de vaart gehaald. Toen toch maar vliegen naar Samos, wat een erg griezelig avontuur bleek te zijn, met zijwind landen bij storm.. dat ging wat je noemt niet zachtzinnig. Lianne en ik hielden elkaar wel even vast.

Ellende zien, dat raakt altijd. Zeker deze aan de randen van Europa. Het hoeft allemaal niet zo, nee het moet niet zo, sterker nog: het mag niet zo, maar gebeurt toch. Het is ook een reis langs prikkeldraad, politie, militaire gronden, mensen in organisaties ontmoeten die zo veel moed hebben en soms ook zo moe zijn. Die hoop brengen, maar het soms uit hun tenen moeten trekken. Mensen spreken wie zoveel overkomen is, die onder een lach loodzwaar verdriet mee torsen.
Dat betekent luisteren, doorvoelen, soms tranen en dan met nog meer overtuiging verder gaan. En weten: er is een enorme groep van mensen die het echt wat kan schelen. Daar willen we bij zijn, die willen we ondersteunen, samen de wereld laten weten dat dit echt onaanvaardbaar is en dat het anders kan. Eigenlijk is het gewoon zo simpel.

En wil je meedoen? Wees meer dan welkom.

De afgelopen weken heb ik veel vragen gekregen over hoe mensen in Nederland de mensen hier in het kamp op Lesbos of op andere plaatsen aan de buitengrenzen van Europa kunnen helpen.

Wat vooral zou helpen is als het narratief dat alle mensen die hier en op andere plekken aankomen criminelen zijn of gelukszoekers, wat blijkbaar ook een soort negatief iets is?, tegengesproken en veranderd wordt. Zodat het werk van alle organisaties hier gewoon niet meer nodig is

Een blik op de zee hier en het kamp is genoeg om te beseffen dat niemand zo maar even voor de leuk deze reis onderneemt.

De verhalen in Nederland, maar ook gevoed door Trump en andere mensen met macht moeten tegengesproken worden, uit alle macht.

Maar dat zal dit hier allemaal morgen niet veranderen. En vooral: er zijn ook dringend dingen te doen in het hier en nu. We moeten ook gewoon doen wat goed en nodig is vandaag.

Haella steunt 25 projecten aan de buitengrenzen van Europa. Allemaal kleinschalige projecten die precies dat doen wat heel dichtbij mensen en heel nodig is. Van juridische hulp tot EHBO, van een soort wereldhuis tot zorgen voor eten en kleren. Dit werk wordt veelal gedaan door vrijwilligers en een minimum aan vaste krachten met een beperkt salaris. In de komende weken stel ik er een aantal voor.

Wil je financieel aan hun werk bijdragen, dat kan op verschillende manieren.

1. Een algemene bijdrage aan de partners van Haella aan de randen van Europa.

2. Een bijdrage aan specifiek project.
Zie voor alle partners : https://lnkd.in/eXfnKGt8

3. Wil je een aansprekende actie doen in je eigen omgeving, hieronder de uitleg hoe je met één euro al een verschil kan maken in het leven van mensen hier in het kamp op Lesbos. Fenix doet, net als de anderen, echt ongelofelijk belangrijk werk.

In alle gevallen geldt:
Wij berekenen geen kosten, de bijdragen gaan in zijn geheel naar de partners.


Terwijl ik dit schrijf op mijn balkon met uitzicht over Mitilini streelt de zon de stad wakker. Twee werelden onder dezelfde zon, de ene een soort paradijs van zon, eenvoud, vriendelijkheid en vertraging. De andere een schamel en voor Europa zeer beschamend punt in een onzekere gevaarlijke reis naar veiligheid.

Overmaken kan naar
NL40ABNA0138983186
T.n.v. Haella Stichting
ovv van:
Randen van Europa
of
naam project
of
tolken voor Fenix

“Je kunt dit beleid alleen maar voeren als je mensen ontmenselijkt”. In één enkele zin vat Aron de realiteit samen. Niet alleen van het kamp op Lesbos maar ook van wat mensen overkomt op de weg ernaar toe en hun leven daarna. In een wereld van “het zijn allemaal criminelen”  en “applaus voor het strengste asielbeleid ooit”. In de schrijnende realiteit van een kamp op een eiland met zoveel kinderen, kapot sanitair en mensen opgepropt in soorten tenten/boxen. In een weten van leven van mensen met achter hen een weg van vaak gruwelijke redenen waarom ze gevlucht zijn, traumatiserende ervaringen onderweg (inclusief verkrachting door de politie en ander geweld) en een levensgevaarlijke boottocht. En voor hen ligt een continent dat hen niet meer ziet als mensen.

Aron, 25 en mensenrechtenadvocaat in opleiding, en ik lopen in de regen door het kamp. Aron groet mensen steeds vriendelijk, steeds een echt contact. Mens tot mens.  Eindeloze rijen witte soort van huisjes en grote tenten waarvan er één is omgebouwd tot losse units. Aan de hoeveelheid slippers voor de deuren kun je zien hoeveel mensen in kleine ruimtes proberen te leven.

Ik heb al zoveel ellende gezien in deze wereld, het went nooit. Vooral ook omdat hier zo duidelijk is dat het de wens is van politici en anderen om deze mensen geen eerlijke kans te bieden. Ze mogen verdrinken in de zee of omkomen in de woestijn of doodgeslagen  worden onderweg. Als wij er maar geen last van hebben.  Als wij maar de berichten kunnen lezen die bijna met achteloosheid vermelden dat Frontex zo succesvol is, dat “ze niet meer komen” en dan een halve zin over mensenrechten. Voorbijgaand aan de realiteit van verdrinken, push backs, marteling. Voorbijgaand aan de uitspraak van het Europese hof, voor de rechten  van de mens dat er systematisch push backs plaatsvinden en dat dat niet mag! https://lnkd.in/enqcgpDB

Wat ik moeilijk vind: In allerlei andere landen met vreselijke dingen was er meestal nog wel hoop  was, als in “als de oorlog voorbij is dan…”, “Nu we dit aan het doen zijn, dan..” Maar in deze context is dat uitzicht er niet. Deze mensen als jij en ik,  zitten nu hier en dromen van verder, maar wij weten maar al te goed wat hen daar wacht.

Dus is alles wat je hier doet dan cosmetisch? Nee! Want het moet! Omdat het onmenselijk is om het niet te doen, want anders lever je mensen totaal uit aan de griezels en machtsfanaten. Maar niemand heeft de toverstok waarmee alle mensen  op deze wereld eindelijk leren dat iedereen een mens is. Veel ingewikkelder is het niet. Dat vind ik iedere keer weer de meest schokkende constatering.

Er is zoveel te vertellen.. zoveel te doen.  Dat komt allemaal.
Voor nu : vergeet nooit : waar iemand ook vandaan komt, hoe anders hij of zij ook is, ten diepste zijn we allemaal gelijk. En zoeken allemaal geluk. En echt, er bestaat geen regel dat de een daar meer recht op heeft dan de ander. Nooit.

Bij het horen van Lesbos hebben mensen verschillende associaties. Een prachtig vakantie eiland! Het is één groot vluchtelingen kamp! Of de plek van dichter Sappho.

Lesvos is een prachtig eiland, waar vriendelijkheid, traagheid en eenvoud het ritme bepalen. Een plek waar je jezelf kunt vinden, waar je wordt omringd door vergezichten en met je gezicht in de zon gewoon gelukkig kan zijn.

Het is ook een plek van bijna permanente aardbevingen die je meestal niet voelt, maar soms wel. Mijn bed en ramen begonnen opeens te schudden vorige week. Een lange beving met een kracht van 5.1. Ook voor hier ongewoon. Advies: onder een tafel gaan zitten. Gelukkig heeft mijn minihuisje op het dak van een ander huis, een tafel .

En de plek van één heel groot vluchtelingenkamp. Nu rond de 4000 mensen in tenten en zeecontainers. In April vorig jaar waren het nog 1000 mensen. Toen na de aardbeving noodweer losbarstte kon ik maar aan één ding denken, hoe zou het daar zijn?

Ik ben hier op bezoek bij Fenix, waar ik een aantal weken ga meelopen als vrijwilliger in het kamp, het een en ander ga doen rondom verhalen en films en zoeken naar manieren om mensen in Nederland dichter bij de verschrikkelijke manieren waarop we als Europa met mensen op zoek naar veiligheid omgaan te betrekken en de dappere organisaties te ondersteunen die hier het verschil maken.

Fenix – Humanitarian Legal Aid is een pracht organisatie. Vanuit een diep gevoelde missie dat vluchtelingen niet benaderd moeten worden als zieligerds en helemaal niet als criminelen, maar als mensen als jij en ik met recht op een waardig bestaan, bieden zij op allerlei manieren hulp aan mensen om geïnformeerd het proces van asiel aanvragen in te gaan en de enorme berg obstakels die hierbij voor mensen worden opgeworpen te overkomen. De verhalen zijn tergend en ten hemel schreiend.

Wat me het diepste trof is de extra problemen voor mensen die getraumatiseerd zijn, wat meestal betekent dat je over wat je overkomen is niet kan of durft te praten omdat dat voelt alsof je uit elkaar valt. Maar in de procedure moet dat juist wel.Opeens moet dat op tafel, omdat die ervaringen juist vaak de grond zijn voor een toekenning. Voor iedereen, maar zeker ook voor lgbti mensen ontzettend moeilijk. Als je een levenlang over iets, en zeker je geaardheid, gezwegen hebt, heb je er vaak ook geen taal voor. En dan opeens in een ondervraging juist daarover te moeten praten is in mijn ogen niets minder dan mentale marteling.

Morgen ga ik met Aron van Fenix mee naar het kamp. Het wordt balanceren wat ik wel en niet mag vertellen (daar gelden in het kamp strenge regels voor) en foto’s maken mag ook niet.

Vanmorgen sprak ik uitgebreid met Maaike, de coördinator van Fenix. Zo dapper, jong en bevlogen, samen met haar team.

Het is voor mij een enorm voorrecht om hier te zijn. En ik hoop dat ik in een heel andere functie dan normaal iets, al is het nog zo klein, bij te kunnen dragen dat een verschil maakt.

Bijdragen? zie hieronder

fenixaid.org