Tag Asielbeleid

Rob en collega’s

De afgelopen twee weken was ik in Griekenland. Op bezoek bij onze partnerorganisaties die de laatste glimpen van menselijkheid laten zien in een wereld die voor mensen op de vlucht dat niet meer is, niet meer menselijk.

Nu heb ik in mijn leven veel ellende gezien op deze wereld. Wat dit anders maakt is dat ik inwoner ben van een land die deze ellende ondersteunt. Die dat goed vindt.

Want nee, Rob, het gaat niet om een enkel geval waar het fout gaat. Systematisch worden mensenrechten geschonden. Een zin in een beleidsnota dat dat niet mag betekent niet dat het niet gebeurt. Want het gebeurt wel. En op grote schaal.

Ik zou je het liefst mee willen nemen op mijn volgende reis. Dan gaan we praten met de jongen die moest vluchten uit zijn land, een helse tocht met verschrikkelijke ervaringen maakte, de zee overstak. Bij aankomst wilde de Griekse kustwacht de boot terug de zee in duwen. (dat gebeurt op zeer grote schaal, het bewijs is er te over, kun je Griekenland daar eens op aanspreken?). De jongen hield een baby omhoog die ook op de boot was en zei : Niet doen!  Ze deden het niet maar arresteerden hem en riepen dat hij een smokkelaar was. Dat is hij niet. Duizenden mensen zitten in Griekenland gevangen op beschuldiging van mensensmokkel die dat helemaal niet zijn. (kun je de Griekse overheid daar ook op aanspreken).

Dan gaan we ook proberen te gaan praten met de mensen die eergisteren nacht in een van de kampen op de eilanden van hun bed werden gelicht door de politie en gearresteerd. Hun aanvraag was voor de tweede keer afgewezen. Ze kunnen nu twee jaar in de gevangenis worden gehouden. Terwijl hun termijn nog helemaal niet verstreken was.

En we gaan op bezoek bij de organisaties die zich inzetten voor mentale gezondheid. Want 50% van de mensen die daar komen hebben suicidale gedachten.  Vreselijke dingen meemaken en dan niet welkom zijn en in een vies kamp worden gestopt en dan wachten, er zit een grens aan wat mensen aankunnen.

Ik kan je vermoeien met een essay over de juridische, staatsrechtelijke en feitelijke dwalingen waarmee het debat over migratie wordt gevoerd. Over cijfers die niet kloppen, maar vooral over het liegen dat maar doorgaat en waarmee onmenselijke maatregelen worden gelegitimeerd.

Dat doe ik niet. Ik doe een beroep op jouw menselijkheid. Er gebeuren dingen aan de randen van Europa die het daglicht niet verdragen. Kinderen die aankomen op de kust van Griekeland en naakt in een rubberboot de zee worden opgezet. Gemaskerde mannen die boten terugduwen of laten zinken.  Straffeloos.

Zeggen dat mensenrechten moeten worden gerespecteerd maar niemand ter verantwoording roepen, het terzijde schuiven van kilometers bewijs, ik kan en wil dat niet begrijpen. Ooit waren we we een land waar mensenrechten hoog in het vaandel stond, waar we ons internationaal voor inzetten. Nu doen we mee aan de Europese wedstrijd wie het meest akelige asielbeleid kan maken.

Ga een keer met ons mee en luister.

Rob Jetten

“Het is wreed” X uit Syrië houdt nog net zijn tranen binnen. Toen ik hem in April vorig jaar sprak, zat hij eindelijk in Athene, na mishandeling in Turkije, teruggeslagen worden uit Bulgarije en twee pogingen om in Griekenland aan te komen. Hij zat eindelijk in de juiste procedure en met zeer grote kans op papieren. Maar nee, procedure fouten vertraagde het proces en nu is de besluitvorming over mensen uit Syrië stil gelegd.

Alle maatregelen die je leest zijn maatregelen die voor mensen verregaande consequenties hebben.  Alle mensen uit Syrië die in de procedure zitten nu vast in dit land, zo ook op Lesbos. Daar mogen ze ook niet van het eiland af. Duitsland wil beginnen met terugsturen van doorgereisde Syriers die Griekenland als land van eerste aankomst hebben. En dan?

Het gaat om deze X en dat alleen reizende jongetje van 5, het gaat om gezinnen die al zoveel hebben meegemaakt. Een enkele zin “besluitvorming uitgesteld” zet het leven van mensen in de wachtstand in een situatie waarvan niemand weet hoe het gaat aflopen.

Ik was dit weekend in Athene, om wat partners te bezoeken en even weg te dromen bij al het moois dat ie stad te bieden heeft. “Hoe is het eigenlijk op Lesbos?” was een wederkerende vraag, en de voorganger van de Anglicaanse kerk waar ik gisteren even was neergestreken met Cees van de Ambassade, nodigde me onmiddellijk uit om een avond te komen vertellen. “We krijgen het eigenlijk allemaal niet meer zo mee”. De kampen op het vaste land liggen ook ver van de bewoonde wereld. 

Ik stuurde een stuk naar Trouw. De reactie was dat het heel boeiend was maar ze vertelden wel genoeg over Griekenland.

En natuurlijk legt een slepend probleem het af tegen oorlogstaal en dreigementen. Alleen die taal geeft juist alle ammunitie, niet alleen om er niet meer over te vertellen, maar ook om de onzichtbaarheid ervan  en van de consequenties te vergroten.

Iedere dag meer realiseer ik me hoeveel we niet weten. En hoe te weinig weten altijd leidt tot slechte plannen, wreed beleid, niet doorzien.

De Nederlandse wetsvoorstellen putten deels uit de Griekse procedures, want Griekenland is het testcase gebied. Maar er zijn in Griekenland ook een paar dingen beter dan in Nederland. Twee maanden na aankomst, of je nou papieren hebt gekregen om nog niet mogen mensen werken. In Nederland niet. In elk Europees land worden strenge maatregelen verzonnen, minister Faber stapelt ze op elkaar en bindt er een strik omheen. En wat de Raad van State ook zegt, het gaat ten onder in Trumpiaanse retoriek.

“Ik kom terug” zeg ik tegen X. Niet dat dat hem ook maar iets helpt overigens. Maar misschien helpt zijn verhaal bij begrijpen wat op het oog simpele maatregelen, doen met een mens. Een jongeman wiens ogen minder hoopvol staan dan 10 maanden terug. Maar die zich er doorheen slaat, omdat hij zich niet neer wil leggen bij een wreed systeem, waarin voor menselijkheid geen plaats is.