Tag Humaniteit

Duinkerke 9 juni 2026

Het regent hard als we aan komen rijden met Refugee Women Center. Vrouwen staan in een rij. Een paar twijfelen over schuilen. Maar veel plek om te schuilen is er niet. “Blijf in de rij staan, anders ben je je plek kwijt” roept iemand naar een paar anderen. Ze staan dicht op elkaar. Sommigen houden elkaar vast.

Het regent nog steeds als we de gazebo opzetten. En de rij wordt intussen langer. Een aantal vrouwen loopt uit de rij om te helpen, en gaat dan weer snel terug.

Naast deze plek is Project Play met kinderen aan het spelen onder een afdakje. Ze kleuren, puzzelen, spelen. Kleine kinderen. Die vannacht misschien wel of misschien niet in een tent slapen. Zij dartelen rond. Even iets luchtigs. Hun moeders staan in de rij voor een tent.

Maar verder is hier niets luchtigs aan. Helemaal niets. Echt niets.

Terwijl boze mensen in Nederland roepen dat dit criminelen zijn, maar zelf brand stichten en daarna naar huis gaan, staan hier mensen in de rij om vannacht niet in de buitenlucht te hoeven slapen. Spelen kinderen op een uitzichtloze plek. Even.

Deze mensen, die nog kunnen lachen, elkaar ook helpen, waar soms de boosheid de overhand krijgt en soms verbazingwekkend juist niet, staan in de rij voor een tentje. Een deken.

Stel je voor dat je in de rij staat. Het opzet op een plek waar niets is. En morgen trekt de politie het stuk.

Op deze plek breekt je hart in 1000 stukken. Omdat mensen worden gereduceerd tot niet-mensen. Omdat het een zinloos verlies van miljarden is om mensen steeds weer alles te ontnemen.  Een eindeloze cirkel die zegt : jij bent minder dan niets waard.

En nee, het schrikt niet af. De getallen worden niet minder, en zullen dat ook niet worden zolang oorlogen worden aangemoedigd, bombardementen worden gesteund. Zolang alle landen zeggen : wij moeten jullie niet.

Het enige wat in deze hel moed geeft zijn de mensen die elkaar helpen, dat zijn de organisaties maar ook de mensen zelf. Maar was me dat vroeger genoeg. Dat is niet meer zo.

We scheppen een wereld waar de ondergang van mensen doel is.

Deze wereld lijdt niet alleen onder een gebrek aan empathie, maar ook aan verbeeldingskracht. Verbeelding hoe deze menen vertrapt worden wanneer er cijfers om grip te krijgen worden gebezigd. Verbeelding om te zien hoe dit allemaal ook anders kan.

Een klein jongetje met een zelfgekleurd maskertje op wil me bang maken. We moeten allebei hard lachen. Vannacht slaapt hij in een tentje, of niet. Het waait te hard dus niemand vaart.

In vredesnaam, steun deze organisaties die uit alle macht proberen om te zorgen voor de laatste glimpen van menselijkheid. Als die er niet meer zijn, is de hel compleet. Dan is er geen drinkwater, geen tent, geen deken, geen hulp, geen kleren. En zolang Europa opschuift naar extreem rechts, is van de overheid geen heil te verwachten. Dan is het domweg aan mensen van goede wil en dus ook aan jou en mij.

https://lnkd.in/eH7rCyy7

Het is misschien goed dat het nooit went: die dingen die zo niet zo moeten zijn dat ze een knoop in je maag en een verdriet in je hoofd nalaten. Omdat het dwingt om te zoeken naar oplossingen.

Op Samos waait een stevige storm. Het eiland is ruiger dan Lesbos met minder inwoners. Maar wel een groeiend aantal mensen op weg naar een (droom van) toekomst. Een groot kamp, 1,5 uur lopen van de stad dat er werkelijk uitziet als gevangenis. Zeker voor de vele kinderen een akelige plek.  Overal ligt afval, op de containers waar mensen wonen zitten geen sloten, gebouwd op een plek met een groot water probleem is, geen licht bij het sanitair, geen was mogelijkheden en politiegeweld. Dat laatste is in alle kampen maar er wordt uit angst weinig over gepraat.


We mogen er niet in. Er zijn hier weinig NGO’s, en degene die wij bezoeken hebben geen toegang. Mensen mogen wel het kamp uit, maar dat betekent lange rijen en strenge controle

Het kamp lag eerst op een berg aan de stad. Dat leverde veel onvrede op bij de lokale bevolking met het oog op het toerisme. Een paar jaar geleden is het verplaatst. Het nieuwe kamp was bedoeld voor 2400 mensen, opeens werd het aangemerkt voor 3600, regelmatig zitten er meer. Ondanks de grote getallen zijn er weinig hulporganisaties actief. Ze kunnen het kamp niet in, alle organisaties hebben een financierings probleem, dus zomaar uitbreiden is lastig.

Dat hulp nodig is staat buiten kijf. We spreken een juridische organisatie die mensen in en na de procedure bijstaat en een organisatie die de broodnodige ruimte biedt om aan sfeer in het kamp te ontsnappen. Een community centrum waar mensen Engels kunnen leren, maar ook kinderen kunnen spelen, vrouwen een eigen plek hebben. “Mensen hebben een plek om te ontspannen nodig, even weg uit die gevangenis achtige omgeving” zegt Dalia van Samos Volunteers die tegenover het kamp Alfa Land hebben gebouwd. Vrolijk, fleurig en zelfs op deze extreem winderige dag een plek waar mensen graag komen om zich mens te voelen.

Grootste ontbrekende zorg is mentale gezondheid. De cijfers van mensen die verhandeld, verkracht of anderszins gemarteld zijn hoog. Op Lesbos is daar enige aandacht voor bijv door BRF, maar hier nauwelijks, door het ontbreken van aandacht hiervoor door de Griekse overheid, en zoals gezegd het lage aantal NGO’s.

Lianne en ik worden er treurig van. Iets anders kan ik er niet van maken. Zo met mensen omgaan, het slaat gewoon nergens op. De al dagen over het eiland razende storm maakt het er niet beter op.

Maar, ook nu, zijn het de mensen die tegen alle verdrukking in proberen het allernoodzakelijkste te doen, die met ons hun plannen, hoop en wanhoop delen, die met een onuitputtelijke drang dat doen wat nodig is, die het voorbeeld geven.

En ik peins verder over het vinden van geld voor deze organisaties. Omdat het moet, deze bewakers van humaniteit ondersteunen terwijl de wereld waarin ze werken alsmaar donkerder wordt. Ze laten het gewoon niet gebeuren. Wij ook niet.