bloemen

Lessen van een eiland vol tegenstrijdigheden

Bij alle verhalen over onrecht en tekort, verdriet en machteloosheid, hoort ook dat over het wonderlijke wezen van dit eiland.

Hier op dit eiland, dat blijft raar, heeft het cynisme en de somberheid die als grauwe sluier over de wereld lijkt gevallen geen vat gehad. Er zijn redenen genoeg geweest om dat wel te doen, maar toch, nee.

Ik zie het bij mijn Griekse winkel vriendjes, ze slepen met elkaars spullen als het druk is, kletsen en roken op een terras als dat niet zo is en roddelen over iedereen (inmiddels ook over mij, ik kan nu niks meer doen of iemand heeft me gezien en dat gedeeld), maar intussen worden Litza en George getroost in hun eindeloze verdriet over de dood van hun dochter. De kapper gisteren wiens pin het niet deed en zei: oh kom het maar een keer brengen. En de Griekse restaurant meneer, die eruit ziet als een piraat en waar ik elke maandag de vis eet, die hij uitkiest, zegt bij hetzelfde pin probleem, met grote lach, oh laat maar zitten. Mind you, ik was de enige klant.
Bij de mensen van de Griekse organisatie Sini Parxi die mensen uit het kamp en Grieken samenbrengen in een voormalige ouzerie, zorgen voor ontbijt en voedselpakketten, en voor avonden met poezie in 20 talen. De sfeer van welkom! Wie en wat je ook bent. Dat is dit eiland ook!

Ik zal, vrees ik, vaak starend uit mijn raam bij Haella verlangen naar dit simpele, vrolijke en uitbundige en de ‘we leven vandaag en maken er iets moois van’  sfeer.  Dat wat je op andere plekken van groot verdriet, dat ooit was, ook ziet. Als je weet hoe stuk het kan, grijp het leven dan bij de klauwen, lurven, of wat ook, want morgen kan het over zijn. We klungelen allemaal, dan kunnen we maar beter samen klungelen.

Op dit eiland zien we de uitwas van groot en onverteerbaar onrecht. We zien mensen die daar met hart en ziel iets aan willen doen. En op dit eiland  leert wie dat wil en durft vertragen, tijd nemen, vriendelijk zijn, en leven in het hier en nu.

En zo neem ik twee dingen mee. Nog meer gesterkt in mijn missie de hele wereld te vertellen dat wat hier en op Samos  en nog zoveel meer plekken gebeurt dat dat niet kan, niet mag en we uit alle macht die mensen moeten ondersteunen die daar wat aan doen.

En dat het aan ons is om plekken te vinden, te maken en te zijn waar vriendelijkheid en vertrouwen begin en eindpunt zijn. Simpel maar essentieel. Liefdevol samen klungelen, zodat de wereld net iets beter toeven wordt. We zijn niet verdoemd, het is niet hopeloos en afgelopen. Als we er zelf maar iets aan doen. Hoe klein ook. Hoe wankel wellicht soms. Maar toch.

lesbos

Vertrouwen als begin en eindpunt

De twee meest gestelde vragen/opmerkingen als ik op reis ga om partners en projecten te bezoeken zijn deze: Ga je ze evalueren/controleren? en Oh wat dapper, dat is toch heel moeilijk door die landen reizen en de ellende zien?

De antwoorden zijn: nee, nee en ja.

Haella werkt op basis van één stevig fundament: vertrouwen. Ik hoef geen theory of change of vijf jaren plan, ik heb een hekel aan het woord impact of, nog erger, impact indicator. Ik geloof in mensen die een probleem zien, daar goed naar kijken en dan aan de slag gaan. En in situaties als hier aan de grenzen (maar ook elders) moet je ze niet lastig vallen met vragen om detail plannen en geld alleen geven voor activiteit x of iets dergelijks. De situatie verandert namelijk iedere dag. Wat we dus doen is gewoon geld geven omdat we geloven in wat mensen doen. Wat we hier doen is dan ook vooral kijken, luisteren, vragen en met veel verschillende mensen praten om daarna uit te zoomen naar de vraag: wat betekent dat dan voor Haella? Wat kunnen wij nog meer doen om gaten te dichten, de wereld te vertellen wat hier gebeurt en de mensen die in de organisaties werken een hart onder de riem te steken. Een project wordt er niet beter van als ik grote rapportages vraag. Integendeel bureaucratie heeft al menig goed plan de nek omgedraaid. Wij proberen echt partner te zijn. Vertrouwen als begin en eindpunt.

Reizen is niet moeilijk als je je maar voorbereidt dat het altijd anders loopt. We zitten hier al dagen in een vliegende storm. We zouden met de boot naar Chios en dan naar Samos, maar die was uit de vaart gehaald. Toen toch maar vliegen naar Samos, wat een erg griezelig avontuur bleek te zijn, met zijwind landen bij storm.. dat ging wat je noemt niet zachtzinnig. Lianne en ik hielden elkaar wel even vast.

Ellende zien, dat raakt altijd. Zeker deze aan de randen van Europa. Het hoeft allemaal niet zo, nee het moet niet zo, sterker nog: het mag niet zo, maar gebeurt toch. Het is ook een reis langs prikkeldraad, politie, militaire gronden, mensen in organisaties ontmoeten die zo veel moed hebben en soms ook zo moe zijn. Die hoop brengen, maar het soms uit hun tenen moeten trekken. Mensen spreken wie zoveel overkomen is, die onder een lach loodzwaar verdriet mee torsen.
Dat betekent luisteren, doorvoelen, soms tranen en dan met nog meer overtuiging verder gaan. En weten: er is een enorme groep van mensen die het echt wat kan schelen. Daar willen we bij zijn, die willen we ondersteunen, samen de wereld laten weten dat dit echt onaanvaardbaar is en dat het anders kan. Eigenlijk is het gewoon zo simpel.

En wil je meedoen? Wees meer dan welkom.