Tag solidariteit

Duinkerke 9 juni 2026

Het regent hard als we aan komen rijden met Refugee Women Center. Vrouwen staan in een rij. Een paar twijfelen over schuilen. Maar veel plek om te schuilen is er niet. “Blijf in de rij staan, anders ben je je plek kwijt” roept iemand naar een paar anderen. Ze staan dicht op elkaar. Sommigen houden elkaar vast.

Het regent nog steeds als we de gazebo opzetten. En de rij wordt intussen langer. Een aantal vrouwen loopt uit de rij om te helpen, en gaat dan weer snel terug.

Naast deze plek is Project Play met kinderen aan het spelen onder een afdakje. Ze kleuren, puzzelen, spelen. Kleine kinderen. Die vannacht misschien wel of misschien niet in een tent slapen. Zij dartelen rond. Even iets luchtigs. Hun moeders staan in de rij voor een tent.

Maar verder is hier niets luchtigs aan. Helemaal niets. Echt niets.

Terwijl boze mensen in Nederland roepen dat dit criminelen zijn, maar zelf brand stichten en daarna naar huis gaan, staan hier mensen in de rij om vannacht niet in de buitenlucht te hoeven slapen. Spelen kinderen op een uitzichtloze plek. Even.

Deze mensen, die nog kunnen lachen, elkaar ook helpen, waar soms de boosheid de overhand krijgt en soms verbazingwekkend juist niet, staan in de rij voor een tentje. Een deken.

Stel je voor dat je in de rij staat. Het opzet op een plek waar niets is. En morgen trekt de politie het stuk.

Op deze plek breekt je hart in 1000 stukken. Omdat mensen worden gereduceerd tot niet-mensen. Omdat het een zinloos verlies van miljarden is om mensen steeds weer alles te ontnemen.  Een eindeloze cirkel die zegt : jij bent minder dan niets waard.

En nee, het schrikt niet af. De getallen worden niet minder, en zullen dat ook niet worden zolang oorlogen worden aangemoedigd, bombardementen worden gesteund. Zolang alle landen zeggen : wij moeten jullie niet.

Het enige wat in deze hel moed geeft zijn de mensen die elkaar helpen, dat zijn de organisaties maar ook de mensen zelf. Maar was me dat vroeger genoeg. Dat is niet meer zo.

We scheppen een wereld waar de ondergang van mensen doel is.

Deze wereld lijdt niet alleen onder een gebrek aan empathie, maar ook aan verbeeldingskracht. Verbeelding hoe deze menen vertrapt worden wanneer er cijfers om grip te krijgen worden gebezigd. Verbeelding om te zien hoe dit allemaal ook anders kan.

Een klein jongetje met een zelfgekleurd maskertje op wil me bang maken. We moeten allebei hard lachen. Vannacht slaapt hij in een tentje, of niet. Het waait te hard dus niemand vaart.

In vredesnaam, steun deze organisaties die uit alle macht proberen om te zorgen voor de laatste glimpen van menselijkheid. Als die er niet meer zijn, is de hel compleet. Dan is er geen drinkwater, geen tent, geen deken, geen hulp, geen kleren. En zolang Europa opschuift naar extreem rechts, is van de overheid geen heil te verwachten. Dan is het domweg aan mensen van goede wil en dus ook aan jou en mij.

https://lnkd.in/eH7rCyy7

Ik wil dit eigenlijk helemaal niet zeggen. Ik wil het niet denken en ik wil het niet voelen. Maar hoe vaker we hier of in Calais of Duinkerken komen hoe dieper het zwarte gat van de wanhoop van zovelen lijkt te worden.

We rijden langs het kamp op Chios. Foto’s maken mag niet. Het is een ouder kamp dat is omgebouwd tot een gesloten kamp. Ligt twee tot drie uur lopen van Chios stad. We mogen er niet in. Wie van de Ngo’s het probeert krijgt nul op rekest.

We praten met een van de weinige NGO’ hier. Ze doen aan voedsel distributie. Donaties en inkoop. Een van de vrijwilligers woont in het kamp. Zijn verhaal is verschrikkelijk maar schrijf ik hier niet op. Daarna hebben we het over de grote hoeveelheid mensen met psychische problemen. En het totale gebrek aan opvang daarvoor.

Stel je voor: je komt uit een oorlog. Je begint aan een vreselijke tocht, wordt onderweg mishandeld of verkracht of opgepakt, uiteindelijk waag je je leven op een boot en als je aankomt zit je eerst opgesloten in een kamp en daarna begint het wachten. Terwijl de beelden door je hoofd spoken en je s nachts huilend wakker wordt. Uitzichtloosheid en trauma is een dodelijke cocktail. De verhalen over zelfmoord volgen elkaar op.

Wanneer er in Nederland gepraat wordt over vluchtelingen die allemaal crimineel zijn, die je moet weren aan de grens, zonder enige compassie tekenen we in feite doodvonissen, niet alleen doordat we mensen laten verdrinken of dankzij schimmige deals met dictators overleveren aan geweld, maar ook door mensen letterlijk te laten stikken in hun wanhoop.

Nee niet iedereen, niet elke vluchteling, de kracht van mensen om te overleven blijkt ook eindeloos groot. Maar elk mens dat verdrinkt in uitzichtloosheid, wanhoop en nachtmerries, echt dat is er één teveel.

Ik heb het vaker gezegd, ik weet hoe dat voelt, maar er stond een rij mensen klaar om me te helpen. Ik weet niet, of eigenlijk wel wat er gebeurd was als dat niet zo was geweest.

Oneindig dapper zijn ze, de mensen die hier dag en nacht werken. En zolang er niets verandert aan de gure wind die door Europa waait, moeten deze dappere mensen echt veel meer ondersteuning krijgen, financieel en moreel.

Ruhi Loren Akhtar Refugee Biriyani & Bananas
Lianne Engelkes

Acht vertegenwoordigers van Ambassades, de EU, UNHCR, IOM luisteren naar de ervaringen van 23 kleine grassroots NGO’s uit heel Griekenland, die zich inzetten voor vluchtelingen in Griekenland.  Een unieke bijeenkomst want kleine NGO’s hebben niet veel toegang tot ambassades en andersom spreken vertegenwoordigers nooit zoveel NGO’s die met hun voeten in de modder staan tegelijk. “ Wij nemen de risico’s om de enorme gaten die Griekenland en de EU laten vallen op te vullen” zegt één van de NGO’s. En die risico’s zijn de afgelopen jaren steeds groter geworden. De roep én de wetgeving om criminalisering neemt toe.

Een wrang voorbeeld daarvan zijn de “boot rechtszaken”Als een boot aankomt gaat de politie op zoek naar de bestuurder. Die wordt gearresteerd en beschuldigd van mensensmokkel. Maar mensensmokkelaars zitten niet op de bootjes!  Na arrestatie wacht een ultrakorte rechtszaak. Duizenden mensen zitten onterecht vast in Griekse gevangenissen.

We zijn te gast op de residentie van de Nederlandse Ambassadeur in Griekenland. Heel bijzonder dat we daar elkaar kunnen ontmoeten en er ook vertegenwoordigers van andere ambassades zijn uitgenodigd. En het is zo’n dag waarin iets gebeurt dat je niet kan plannen of regelen, maar wat het wel heel erg bijzonder maakt.

Deze NGO’s, hebben naast gevaar van criminalisering te maken met teruglopende inkomsten, opeens toegang verliezen tot het kamp waar ze werken, en worstelen met wat ze nog kunnen doen of zeggen zonder mensen of de organisatie in gevaar te brengen.

Naarmate de dag vordert, verandert de sfeer. De initiële spanning verdwijnt, open en eerlijk wordt gedeeld en gewerkt aan het rapport dat we maken voor ambassades en anderen over de effecten van die wetgeving. De verhalen grijpen op elkaar in, komt er een beeld naar voren dat hartverscheurend is, wat boos maakt en verdrietig. Maar ook inspirerend, deze mensen doen het. Die doen wat er echt toe doet. Ondanks angst ondanks gevaren.

Twee werelden ontmoeten elkaar. Twee werelden die zich moeten verhouden tot een discours waarin gesproken wordt over mensenrechten, maar het vasthouden daaraan vaak een illusie blijkt. Twee werelden die elkaar niet kenden maar waar toch iets van bondgenootschap ontstaat. Volgend jaar op de Franse Ambassade grap ik tegen een Franse diplomaat, “Dat lijkt me goed plan” zegt hij.

“Ik was heel sceptisch over deze dag zegt één van de deelnemers, maar dat bleek zo onterecht” “Ik hoop dat jullie beseffen wat een enorme impact jullie met deze dag gecreëerd hebben, schrijft een ander.

Het is onmogelijk om de rijkheid van deze dag samen te vatten, merk ik. Dat gebeurt verder in het rapport wat we deze week afronden.

Met grote dank aan de Nederlandse ambassadeur in Athene en aan Cees Van Beek, eerste secretaris. Een dag waarin mensen elkaar ontmoeten, strategieën en ervaringen delen, maar vooral zich gezien weten, is van onschatbare waarde om het vol te houden.

Ik wilde vannacht een post schrijven dat grenzen dicht gelijk staat aan moord. Wat ook zo is, al is het een ongemakkelijke waarheid. Dat grenzen dicht het verlies is van elke humaniteit. Dat grenzen dicht onmenselijk is. Maar het hoeft niet meer. Niet vandaag.

Moge de komende maanden de roep om humaniteit en rechten zo hard klinken dat geen partij zich meer op deze manier uit spreekt en beweert dat de problemen in Nederland de schuld zijn van een handjevol mensen op de vlucht voor oorlog en geweld. Want dat zijn die asielzoekers. Nog geen 40.000 per jaar. Zij zijn niet schuldig. De mensen die hen de schuld geven wel, aan zondebokken zoeken, aan weglopen voor echte problemen, aan propageren dat wij beter zijn, meer rechten hebben, omdat we toevallig hier geboren zijn.

Sinds ik terug ben uit Lesbos heb ik veel mensen gesproken en ook toegesproken op diverse bijeenkomsten. Ik vind dat belangrijk en ook fijn om verhalen te vertellen en wat ik zie te delen.

Wat ik dan vaak zie is de grote moedeloosheid en het verdriet van mensen over wat er gaande is. En of ik nou vertel over de hel aan de randen van Europa of over kleine projecten in Nederland, er klinkt vaak: ik wist dit niet. Niet dat dit gaande is. En niet hoe groot de problemen zijn. Maar ook niet hoeveel mensen zich dat aantrekken en iets gaan doen.

Het is een soort oefenen in de kunst van niet moedeloos worden. Want moedeloos leidt tot hulpeloos tot apathie.

Waar haal jij je hoop vandaan en wat moeten we doen om de hoop vast te houden? Die vraag krijg ik steeds vaker en het lijkt met de week prangender te worden.

Er is geen standaard antwoord. Maar er zijn wel dingen waarvan ik geleerd heb dat ze helpen.

1. Kijk naar wat er wél gebeurt. Al die mensen die gaan doen.Waar dan ook, hoe dan ook. Het zijn er echt zo ontzettend veel!

2. Draag financieel bij aan initiatieven op plekken waar nu nood is. Nu is het moment. Geef aan de laatste clubs in Gaza, geef aan organisaties die menselijkheid proberen te bewaren in de hel langs de randen van Europa, steun het kleine buurt initiatief dat mensen helpt die door niemand worden gezien.etc. En vertrouw ze.

3. Verdrink niet in uitzoomen naar grote onoplosbare systemische problemen waarvan je het gevoel hebt dat je er niks aan kan doen. Kijk naar nu, nu kun je iets doen, heel klein of misschien toch groot. Het mag in kleine stappen. Dat is altijd meer dan niets.

4. Laat je informeren. Ook als je het nieuws niet meer aan kunt zien. Al is het maar op één onderwerp dat het dichtst aan je hart ligt.

5. Sluit je aan bij de mensen die al iets doen. Dat voelt veel minder alleen. Er zijn zoveel mensen die al begonnen zijn, overal zijn mensen nodig. Zelfs als je weinig tijd hebt, er is altijd wel iets dat je kunt doen

6. Teken petities, loop morgen mee met de Rode lijn in Den Haag en volgende week met de Straat op! in Amsterdam. En al verandert het niet morgen de toestand in de wereld, het verandert wel je moed en je hoop, je bent niet alleen en we laten mensen zien dat het ons wel degelijk kan schelen. Morele steun is soms nog belangrijker dan financiele. Bij beide demonstraties zijn mensen van Haella, wil je niet in je uppie lopen, laat even weten dan maken we een verzamelpunt.

7. Zorg voor elkaar en voor jezelf. Deel je verdriet en frustratie en deel je hoop. Telkens weer. Je bent niet alleen, echt niet.

Ah toe nou mevrouw Faber. Hou nou gewoon op met die verschrikkelijke onzin. En dan gaat het me niet om de lintjes als zodanig, maar om uw denken. “Wie tegen mijn beleid ingaat verdient geen waardering”. U zet de eerste stap op weg naar straf. Want dat is waar dit op neer komt.

Tien weken lang was ik in Griekenland. Zag verschillende kampen op Lesbos en Samos. Ontmoette mensen die er wonen. De omstandigheden zijn verschrikkelijk, en hoe nieuwer het kamp, hoe meer een gevangenis. Qua comfort is het allemaal niks. Vies, koud, opgepropt, nul privacy, politiegeweld, ratten en kakkerlakken. Een duidelijke boodschap: you are not welcome here.

Maar gelukkig zijn er heel veel mensen die zich daar daar tegen verzetten en die, met zijn allen, daar wat aan doen. Dappere mensen, die doen en dappere mensen die hun mond open doen.

Want even simpel gezegd:

• Er zijn pushbacks, ook met veel geweld. Dat kan ontkent worden door de Griekse regering, maar het bewijs is overweldigend
• Er wordt enorm veel geld uitgegeven aan de kampen maar dat komt er niet allemaal terecht. Duidelijk voorbeelden: vies, niet voedzaam en te weinig eten en de minimale maandelijkse uitkering wordt al sinds mei niet uitbetaald
• Kinderen horen niet achter prikkeldraad
• Baby’s horen in een veilige schone omgeving op te groeien, niet in een vies kamp
• Mensen die op de vlucht zijn na het doormaken van geweld horen beschermd te worden!
• Duizenden mensen in de gevangenis op verdenking van mensenhandel zonder bewijs, dat is onrecht!

Mevrouw Faber in grote letters één simpele boodschap: MENSEN OP DE VLUCHT ZIJN GEEN CRIMINELEN, WEL MENSEN ZOALS U EN IK.

Mensen die hen helpen, hier of daar, zijn geen beleidsbrekers, maar mensen met een normen en waarden stelsel dat hamert op rechtvaardigheid en medemenselijkheid.

Mevrouw Faber, kunt u ophouden met deze glijdende schaal naar het criminaliseren van wat voor het grootste deel van de Nederlanders, en veel meer dan u denkt!, essentieel is: hulp aan mensen in de knel. Ook als ze niet op u lijken..

Faber geeft geen goedkeuring voor lintjes COA-medewerkers – https://nos.nl/l/2561674

De twee meest gestelde vragen/opmerkingen als ik op reis ga om partners en projecten te bezoeken zijn deze: Ga je ze evalueren/controleren? en Oh wat dapper, dat is toch heel moeilijk door die landen reizen en de ellende zien?

De antwoorden zijn: nee, nee en ja.

Haella werkt op basis van één stevig fundament: vertrouwen. Ik hoef geen theory of change of vijf jaren plan, ik heb een hekel aan het woord impact of, nog erger, impact indicator. Ik geloof in mensen die een probleem zien, daar goed naar kijken en dan aan de slag gaan. En in situaties als hier aan de grenzen (maar ook elders) moet je ze niet lastig vallen met vragen om detail plannen en geld alleen geven voor activiteit x of iets dergelijks. De situatie verandert namelijk iedere dag. Wat we dus doen is gewoon geld geven omdat we geloven in wat mensen doen. Wat we hier doen is dan ook vooral kijken, luisteren, vragen en met veel verschillende mensen praten om daarna uit te zoomen naar de vraag: wat betekent dat dan voor Haella? Wat kunnen wij nog meer doen om gaten te dichten, de wereld te vertellen wat hier gebeurt en de mensen die in de organisaties werken een hart onder de riem te steken. Een project wordt er niet beter van als ik grote rapportages vraag. Integendeel bureaucratie heeft al menig goed plan de nek omgedraaid. Wij proberen echt partner te zijn. Vertrouwen als begin en eindpunt.

Reizen is niet moeilijk als je je maar voorbereidt dat het altijd anders loopt. We zitten hier al dagen in een vliegende storm. We zouden met de boot naar Chios en dan naar Samos, maar die was uit de vaart gehaald. Toen toch maar vliegen naar Samos, wat een erg griezelig avontuur bleek te zijn, met zijwind landen bij storm.. dat ging wat je noemt niet zachtzinnig. Lianne en ik hielden elkaar wel even vast.

Ellende zien, dat raakt altijd. Zeker deze aan de randen van Europa. Het hoeft allemaal niet zo, nee het moet niet zo, sterker nog: het mag niet zo, maar gebeurt toch. Het is ook een reis langs prikkeldraad, politie, militaire gronden, mensen in organisaties ontmoeten die zo veel moed hebben en soms ook zo moe zijn. Die hoop brengen, maar het soms uit hun tenen moeten trekken. Mensen spreken wie zoveel overkomen is, die onder een lach loodzwaar verdriet mee torsen.
Dat betekent luisteren, doorvoelen, soms tranen en dan met nog meer overtuiging verder gaan. En weten: er is een enorme groep van mensen die het echt wat kan schelen. Daar willen we bij zijn, die willen we ondersteunen, samen de wereld laten weten dat dit echt onaanvaardbaar is en dat het anders kan. Eigenlijk is het gewoon zo simpel.

En wil je meedoen? Wees meer dan welkom.

Het is misschien goed dat het nooit went: die dingen die zo niet zo moeten zijn dat ze een knoop in je maag en een verdriet in je hoofd nalaten. Omdat het dwingt om te zoeken naar oplossingen.

Op Samos waait een stevige storm. Het eiland is ruiger dan Lesbos met minder inwoners. Maar wel een groeiend aantal mensen op weg naar een (droom van) toekomst. Een groot kamp, 1,5 uur lopen van de stad dat er werkelijk uitziet als gevangenis. Zeker voor de vele kinderen een akelige plek.  Overal ligt afval, op de containers waar mensen wonen zitten geen sloten, gebouwd op een plek met een groot water probleem is, geen licht bij het sanitair, geen was mogelijkheden en politiegeweld. Dat laatste is in alle kampen maar er wordt uit angst weinig over gepraat.


We mogen er niet in. Er zijn hier weinig NGO’s, en degene die wij bezoeken hebben geen toegang. Mensen mogen wel het kamp uit, maar dat betekent lange rijen en strenge controle

Het kamp lag eerst op een berg aan de stad. Dat leverde veel onvrede op bij de lokale bevolking met het oog op het toerisme. Een paar jaar geleden is het verplaatst. Het nieuwe kamp was bedoeld voor 2400 mensen, opeens werd het aangemerkt voor 3600, regelmatig zitten er meer. Ondanks de grote getallen zijn er weinig hulporganisaties actief. Ze kunnen het kamp niet in, alle organisaties hebben een financierings probleem, dus zomaar uitbreiden is lastig.

Dat hulp nodig is staat buiten kijf. We spreken een juridische organisatie die mensen in en na de procedure bijstaat en een organisatie die de broodnodige ruimte biedt om aan sfeer in het kamp te ontsnappen. Een community centrum waar mensen Engels kunnen leren, maar ook kinderen kunnen spelen, vrouwen een eigen plek hebben. “Mensen hebben een plek om te ontspannen nodig, even weg uit die gevangenis achtige omgeving” zegt Dalia van Samos Volunteers die tegenover het kamp Alfa Land hebben gebouwd. Vrolijk, fleurig en zelfs op deze extreem winderige dag een plek waar mensen graag komen om zich mens te voelen.

Grootste ontbrekende zorg is mentale gezondheid. De cijfers van mensen die verhandeld, verkracht of anderszins gemarteld zijn hoog. Op Lesbos is daar enige aandacht voor bijv door BRF, maar hier nauwelijks, door het ontbreken van aandacht hiervoor door de Griekse overheid, en zoals gezegd het lage aantal NGO’s.

Lianne en ik worden er treurig van. Iets anders kan ik er niet van maken. Zo met mensen omgaan, het slaat gewoon nergens op. De al dagen over het eiland razende storm maakt het er niet beter op.

Maar, ook nu, zijn het de mensen die tegen alle verdrukking in proberen het allernoodzakelijkste te doen, die met ons hun plannen, hoop en wanhoop delen, die met een onuitputtelijke drang dat doen wat nodig is, die het voorbeeld geven.

En ik peins verder over het vinden van geld voor deze organisaties. Omdat het moet, deze bewakers van humaniteit ondersteunen terwijl de wereld waarin ze werken alsmaar donkerder wordt. Ze laten het gewoon niet gebeuren. Wij ook niet.

Als ik iets mee naar huis neem over een paar weken is het weer, nog een keer, nog dieper het besef van de veerkracht, de resilience van mensen. Daarmee moet je altijd oppassen omdat het niet aangaat om mensen bij wie dat gebroken is dan buiten spel te zetten. Maar ik bedoel: mijn ontzag voor mensen, waar Europa niet op zit te wachten maar die wel een gevaarlijke reis hebben ondernomen voor een betere toekomst in vrijheid. Zonder dat te romantiseren, niet iedereen is lief en aardig. Maar ik heb zoveel mensen ontmoet als Nour, die een verschrikkelijke oversteek maakte, en hier nu het hart van de vrijwilligers is, als I die apetrots zijn pasgeboren dochter laat zien, als x die ontsnapt is aan de dood en mag blijven, als y die een nieuw leven gaat bouwen voor haarzelf en haar kinderen. Op het moment dat ze hier aankwamen werden ze niet opeens een van de stereotypen beelden die rondgaan: of arm, zielig en tot niets in staat, of heilig en geweldig, of crimineel, of alleen maar slachtoffer en allemaal getraumatiseerd. Geen van die beelden doet recht aan mensen. Als je gevlucht bent, ben je niet alleen nog maar vluchteling. Een ervaring, die je zeer kan tekenen, wordt niet opeens je enige identiteit.

En ook hier, net als in Nederland, staan er mensen op die gewoon gaan doen. Gewoon doen wat vandaag nodig en goed is. Mensen die hier naar toe gekomen zijn, op de vlucht of niet, mensen die hun leven lang op dit eiland wonen, en mensen die komen omdat ze geloven dat het kwaad voor niemand het laatste woord mag hebben.

Vlak voor ik hier naar toe ging, zei ik dat zo (zie video). En ondanks alles wat er in de wereld gebeurt, en het soms, voor mij, echt worstelen is met de grote boze buitenwereld, geloof ik er nog steeds oprecht in. Kijk naar wat mensen voor elkaar doen, laat je inspireren, doe mee en zeg niet dat mensen niet meer naar elkaar omkijken. Echt, dat is niet waar.

Fragment uit
https://lnkd.in/e6WSjJkK

Ik zou zo graag een hoopvol verhaal schrijven. Zo één waar je je aan op kan trekken. Waar je je aan kan laven als je het even niet meer ziet, hoe dat nou verder moet deze wereld. Dat je kunt lezen in de lentezon en met de eerste bloeiende bomen om je heen.

Ik zou zo graag zeggen: het komt goed. Ooit dringt door hoe we elkaar nodig hebben. Hoe er ruimte zat is voor iedereen. Hoe mooi en leuk het is om keer op keer een ander te ontmoeten die in niets op je lijkt te lijken tot de je ontdekt dat dat niet waar is. Hoe we ten diepste gelijk zijn.

Ik zou zo graag boze mannen die besluiten nemen die gewoon, ik zeg het maar hardop, misdadig zijn, evil, zien verdwijnen. Want wat ze ook zeggen en doen, het breekt, slaat kapot, is onaanvaardbaar.

Ik zou zo graag dat niemand hoeft te vluchten om wat voor reden dan ook. En als het dan moet en je komt hier aan, dat je dan welkom wordt geheten. Welkom, rust uit van je gevaarlijke reis. En niet zoals nu  hoogzwanger met kinderen en man en nog een gezin met een baby in een vieze volle container wordt gestopt.

Ik zou zo graag dat het iedereen kan schelen. Kan schelen wat er gebeurt.
Ik zou zo graag willen dat we allemaal niet alleen heel veel vinden, schrijven, uitspreken, maar vooral veel doen.

Want als we massaal gaan doen, zeggen dat dit zo niet kan, zo niet mag.

Dan houden we de hoop levend.

Als we kijken naar de mensen die het gewoon gaan doen, of het nu hier is op Lesbos of in Nederland of waar dan ook, en dan zelf zeggen: hé wat kan ik doen?

Dan, ja, dan is er een hoopvol verhaal. Want daar begint het. Daar is de basis. In die ene vraag: wat kan ik doen? En dat dan gaan doen. Alleen of samen. Soms met  de moed der wanhoop. Maar toch. Dan begint er iets,

Tussen de bloeiende bomen in de lentezon.

met Luiza Vinhal,Lily Davies